Προλεγόμενα μίας επερχόμενης εξεταστικής επιτροπής

Είναι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών την εβδομάδα που πέρασε σκάνδαλο; Πολλοί αγανάκτησαν με τον αφελληνισμό του μετοχολογίου τους σε τιμές έκδοσης μερικών ευρώ-λεπτών. Μερικές παρατηρήσεις:

1. Το σημείο εκκίνησης

Οι τράπεζες πέρυσι το φθινόπωρο ήταν ικανοποιητικά κεφαλαιοποιημένες, είχαν περάσει επιτυχώς το πανευρωπαϊκό τεστ της ΕΚΤ, διέθεταν βελτιούμενη ρευστότητα έχοντας πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές χρέους και ατένιζαν μία οικονομία με προοπτικές ανάπτυξης.

2. Η αιτία του προβλήματος

Η πολιτική αβεβαιότητα που ξεκίνησε το Δεκέμβριο 2014 υπόσκαψε την εμπιστοσύνη στην οικονομία και ώθησε τους αποταμιευτές να αποσύρουν τις καταθέσεις τους.

Η εκροή καταθέσεων συνεχίστηκε έως την εφαρμογή των capital controls, την κορύφωση μίας πολιτικής και οικονομικής διαχείρισης το Α’ εξάμηνο 2015 που διέλυσε την πραγματική οικονομία και τις προοπτικές της.

3. Το πρόβλημα

Με απώλεια Ευρω 40 δισ. καταθέσεων και αντιμέτωπες με παύση πληρωμών σε μία άνυδρη οικονομία, οι τράπεζες χρειάζονταν μία “ένεση” αναζωογόνησης.

Η ΕΚΤ διενήργησε νέα δοκιμασία κεφαλαιακής επάρκειας και κατέληξε στο ποσό Ευρώ 14,4 δισ.

4. Δεδομένα που επηρεάζουν την λύση του προβλήματος

Η τρίτη συμφωνία μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και Επίσημων Πιστωτών προέβλεψε ποσό έως Ευρώ 26 δισ. Αυτό το ποσό, στο ποσοστό που θα εισφέρετο στις τράπεζες, θα αποτελούσε κρατική βοήθεια.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κανόνες. Αυτοί προβλέπουν ότι η παροχή κρατικής βοήθειας σε τράπεζες προϋποθέτει την πρότερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, είτε μέσω εισφοράς νέων κεφαλαίων είτε/και μέσω της διαγραφής ή κεφαλαιοποίησης απαιτήσεων παλαιών μετόχων, ομολογιούχων και μη εξασφαλισμένων καταθετών.

5. Η “άλλη” λύση που δεν επιλέχθηκε

Ενδεχομένως θα μπορούσε η Ελληνική Κυβέρνηση να επιβάλλει την ανακεφαλαιοποίηση αποκλειστικά μέσω των διαθέσιμων ποσών του τρίτου μνημονίου για να διατηρήσει την ισχυρή μετοχική παρουσία του κράτους στις τράπεζες και να ανανεώσει το “στοίχημα” του Έλληνος φορολογούμενου σε αυτές.

Σε μία τέτοια περίπτωση, οι μέτοχοι, ομολογιούχοι και καταθέτες που εμπιστεύτηκαν τις τράπεζες θα αναγκάζονταν να υποστούν βαριές απώλειες.

6. Γιατί η επιλεχθείσα λύση είναι προτιμητέα

Συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΖ: Εφ’όσον θέλεις να είσαι μέλος ενός club οφείλεις να τηρείς τους κανόνες του. Τον Ιούλιο το Ελληνικό Κοινοβούλιο επέλεξε (ορθώς) την παραμονή μας στο club της ΕΖ.

Αναφέρεται στους μηχανισμούς της αγοράς: η τιμολόγηση των νέων μετοχών προέκυψε από μία δοκιμασμένη διαδικασία προσφοράς που απευθύνθηκε στο παγκόσμιο επενδυτικό κοινό. ‘Οσοι πραγματικά πιστεύουν στην ελεύθερη αγορά οφείλουν να την αποδεχθούν αντί της “τιμολόγησης” με απόφαση του Σερ Γιούκλιντ.

Επιτρέπει την επιστροφή της εμπιστοσύνης στην Ελληνική οικονομία: πρόθυμοι επενδυτές εκτός Ελλάδος “ψήφισαν” με δισεκατομμύρια Ευρώ μετά από ορθολογική ανάλυση ότι μπορούν να βγάλουν κέρδη. Στην άλλη εναλλακτική, θα είχαν απλώς υποστεί απώλειες ως αποτέλεσμα απόφασης μίας κυβέρνησης.

Απεφεύχθη ο κίνδυνος κρατικής επιρροής στις τράπεζες: Η διοίκηση των τραπεζών θα έχει καθήκον επιμέλειας προς μετόχους επιδιώκοντες το κέρδος που είναι εφικτό μόνο υπό ορθολογική διαχείριση και με αναπτυσσόμενη οικονομία. Όσοι διαμαρτύροντο για τη “διαπλοκή” τραπεζών με τον πολιτικό/κομματικό κόσμο και συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα πρέπει να επιχαίρουν, όπως και οι Έλληνες φορολογούμενοι που δεν θα δοθεί η ευκαιρία σε άπειρους πολιτικούς να “ασκήσουν” πολιτική με τα λεφτά τους.

7. Συμπέρασμα

Η ζημιά προκύπτει από την πολιτική και οικονομική διαχείριση του 2015 που επιδείνωσε τις προοπτικές της οικονομίας και “αποξήρανε” τις τράπεζες. Η προσφορά μετοχών της απελθούσης εβδομάδος ποσοτικοποίησε το μέγεθος της ζημιάς αυτής, δεν την δημιούργησε. 

Τα δεκάδες δισ. που εισέφεραν οι Έλληνες φορολογούμενοι το 2013 είναι δυστυχώς χαμένα αλλά δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν. Το ζητούμενο για το μέλλον είναι αν θα έπρεπε να θέσουμε σε επενδυτικό κίνδυνο και νέα κεφάλαια των φορολογουμένων, χωρίς μάλιστα αυτή τη φορά να έχουν και το όφελος του PSI.

Η προσέλκυση αμιγώς ιδιωτικών κεφαλαίων έστω για κάποιες από τις τράπεζες αποτελεί επιτυχία, όχι χάρη στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης αλλά διότι εκτελέσθηκε παρ’ αυτήν. Η τροχιά του δημοσίου χρέους είναι ήδη Ευρώ 20 δισ. χαμηλότερη από τις προβλεψεις του Ιουλίου ενώ πολλοί αλλοδαποί επενδυτές έχουν συνδέσει εκ νέου την επιτυχία τους με αυτή της οικονομίας μας.

Εν τέλει, η προσδοκία και, ακόμα περισσότερο, η επίτευξη κέρδους, του πλέον διαφανούς, φυσιολογικού και παγκοσμίως κατανοητού κινήτρου, θα αποτελέσει το καλύτερο νέο για τον καθένα μας και την χώρα μας.  

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Οι παραπάνω απόψεις είναι αυστηρά προσωπικές και δεν εκπροσωπούν τις απόψεις της Τραπέζης στην οποία εργάζομαι.

Advertisements

Πολλή ποίηση αλλά καθόλου πρόζα

Ο πρόσφατα αποθανών πρώην κυβερνήτης της πολιτείας της Νέας Υόρκης Μάριο Κουόμο είπε κάποτε: “Κάνεις προεκλογική εκστρατεία με ποίηση αλλά κυβερνάς με πρόζα.”

Αυτή η ρήση ήλθε στο μυαλό μου εχθές όταν διέρρευσε στα ΜΜΕ ότι η Κυβέρνηση εξετάζει ειδικό φόρο επί του πολυτελούς παραθερισμού. Ως μέτρο στο πλαίσιο της τρέχουσας διαπραγμάτευσης με την τρόικα είναι μάλλον μικρής σημασίας αλλά το φαιδρό της επινόησης είναι ενδεικτικό ότι κάποιοι διαπραγματευτές “πνίγονται”.

Δεν θα κάνω λιτανεία όλων των σφαλμάτων της παρούσας Κυβέρνησης. Θα προσπαθήσω όμως να “ζωγραφίσω” την μεγάλη εικόνα βασιζόμενος σε μερικά αναλυτικά υπόβαθρα:

Αναλυτικό υπόβαθρο #1 – Ποία είναι(ήταν;) η εφικτή συμφωνία με τους θεσμούς, ποίο το τίμιο “πάρε-δώσε”;

  • Βασικές, δομικές μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό, στην αγορά εργασίας και στη λειτουργία των αγορών (“δώσε”).
  • Ιδιωτικοποιήσεις, κυρίως ολοκλήρωση Ελληνικού, λιμανιών, αεροδρομίων (“δώσε”).
  • Ελάφρυνση δημοσιονομικών στόχων και ρύθμιση του χρέους με επέκταση χρόνου και μείωση επιτοκίων (“πάρε”).
  • Συμμετοχή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (“πολύ πάρε”).

Απώτερος (και ουσιαστικότερος) Στόχος: Η επιστροφή της χώρας στις αγορές, το πραγματικό τεστ ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας, ο οριστικός “εξορκισμός” της τρόικας.

Αναλυτικό υπόβαθρο #2 – Τρεις τάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ για το “πάρε-δώσε”

  • Οι κομμουνιστές υπό τον κ. Λαφαζάνη: η ομάδα της ρήξης και η ονείρωξη εγκαθίδρυσης λαϊκής επαναστατικής κυβέρνησης (κανένα “δώσε”, ούτε “πάρε”). Είναι η πτέρυγα που κατέχει την μόνη αλήθεια, το πρόγραμμα της Θεσ/νίκης είναι η Αγία Γραφή και ο υπόλοιπος κόσμος είναι οι “άπιστοι”, καταδικασμένοι να σαπίσουν στην κόλαση με την ολοκλήρωση της ταξικής πάλης.
  • Αυτοί που νομίζουν ότι οι θεσμοί θα δειλιάσουν μπροστά στο ενδεχόμενο να “σκάσει” η βόμβα της Ελλάδας και θα δώσουν λεφτά χωρίς πολλούς όρους (δήθεν “δώσε” και “πάρε, πάρε”). Με άλλα λόγια, αντιπροσωπεύουν επιστροφή στις κακοδαιμονίες μας με χρηματοδότηση από τα “κορόιδα”. Τάση που εκφράζεται γλαφυρά από τον κ. Βαρουφάκη ο οποίος βρήκε την ευκαιρία να δοκιμάσει τις θεωρίες που αναπτύσσει στα blogs του και ταυτόχρονα να προωθήσει τον εαυτό του, όλα αυτά βέβαια στο σβέρκο της χώρας.
  • Οι πιο μετριοπαθείς που επιδιώκουν μία όντως συμβιβαστική λύση (και “δώσε” και “πάρε”). Εκπροσωπούνται μάλλον από τον κ. Δραγασάκη.

Αναλυτικό υπόβαθρο #3 – Πώς εκτελείς μία διαπραγμάτευση, πως πετυχαίνεις τους στόχους σου;

  • Αναγκαίες αλλά όχι ικανές συνθήκες:
    • Ικανότητα ανάλυσης/αντίληψης/ερμηνείας των δεδομένων και του ευρύτερου περιβάλλοντος.
    • Κατανόηση / αντίληψη του αντικειμενικού στόχου. Ικανότητα διάκρισης μεταξύ του ελάσσονος και του μείζονος. Ικανότητα αξιολόγησης διαθέσιμων “πυρομαχικών” και δυναμικής διαπραγματεύσεων.
    • Διαθεσιμότητα ελαχίστων ικανοτήτων που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου ή δυνατότητα εντοπισμού και προσέλκυσης αυτών από κάπου αλλού – χτίσιμο ομάδων.
    • Πίστη στον στόχο / ιδιοκτησία του στόχου αλλά και της προσπάθειας επίτευξής του
  • Τι χρειάζεται ακόμα; Ηγεσία
    • Όταν η πραγματικότητα συγκρούεται με την προεκλογική αφήγηση, ένας ικανός ηγέτης προσδιορίζει τις προτεραιότητες, βοηθά το κοινό να αντιληφθεί τη νέα αφήγηση και κινητοποιεί όλους όσους απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου, αφήνοντας τα έρμα πίσω. Δίνει το παράδειγμα πρώτος, “σηκώνοντας τα μανίκια”.
    • Ικανότητα/θέληση απαγκίστρωσης από τις ιδεοληψίες και το αίσθημα αφοσίωσης προς τους “συντρόφους” αν αυτό απαιτεί το καλό του συνόλου.

Αναλυτικό υπόβαθρο #4 – Αποτελέσματα μέχρι σήμερα: Η πορεία προς Το Μεγάλο Πουθενά 

  • Αποτυχία παντού:
    • Πρόγραμμα Θεσ/νίκης, καπούτ
    • Σχεδόν μη ανακτήσιμη απώλεια εμπιστοσύνης επενδυτών & καταθετών
    • Κανιβαλισμός χώρας για να εξυπηρετηθούν οι διεθνείς υποχρεώσεις
    • Μηδενική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις
    • Απώλεια κάθε πιθανής εξωτερικής πηγής χρηματοδότησης (ούτε Ρωσία, ούτε Κίνα)
    • “Κάψιμο” σχεδόν όλου του πολιτικού/διαπραγματευτικού κεφαλαίου της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα το προβληματικό παιδί της Ευρώπης 
  • Απωλέσθηκε κάθε πρόοδος των προηγουμένων ετών, εξανεμίσθηκε η αναιμική ανάπτυξη του 2014, εξαφανίσθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα, υποθηκεύθηκε η οικονομία.

Σύνθεση:

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την μεγάλη επιτυχία του κυβερνώντος κόμματος. Το 4% που συναπαρτίζουν καμία δεκαριά άτακτες συνιστώσες κατάφερε να κινητοποιήσει 8Χ περισσότερους ψηφοφόρους σε διάστημα 4 ετών. Βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος από τη μεγάλη λιτότητα της περιόδου 2010-2014 και την ανικανότητα/δειλία της τέως κυβερνήσεως, λαϊκισε και επέλασε προς την εξουσία.

Ο δημοσκοπικός ενθουσιασμός μετά τις Ευρωεκλογές του 2014 παρέσυρε όμως τον ΣΥΡΙΖΑ στο πρώτο λάθος τακτικής. Παρέβλεψαν την “παγίδα” που τους έστησε η τέως κυβέρνηση με την μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την παράταση του προγράμματος μέχρι το Φεβρουάριο 2015, αλλά ούτε αξιολόγησαν το περιβάλλον διαπραγμάτευσης που τους ανέμενε. Επεδίωξαν με περίσσεια σιγουριά να πάρουν την “καυτή πατάτα.” Από απόψεως τακτικής, ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε θύμα “πρόωρης εκσπερμάτισης”.

Μετά τις εκλογές, είχαμε μόνο “ποίηση” και καθόλου “πρόζα”. Αλλά ακόμα και η απαγγελία ποίησης ήταν ιδιαιτέρως κακόφωνη διότι ακούγονταν 3+1 ποιήματα ταυτόχρονα (οι τρεις προαναφερόμενες τάσεις συν το “εξτραδάκι” ΑΝΕΛ). 

Η σταδιακή έκθεση στην πραγματικότητα προκαλούσε έκπληξη, άρνηση και, ως αντίδραση, ακόμα περισσότερη “ποίηση”. Η άγνοια λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών και του modus operandi των διαπραγματεύσεων (π.χ. οι πάμπολλες διαρροές που επέσυραν αντίποινα διαρροών από την Τρόικα) κατέληξε στη δημιουργία έντασης και καχυποψίας.

Ταυτόχρονα, οι νέοι κυβερνώντες κλήθηκαν να … κυβερνήσουν. Χωρίς ιστορικό διακυβέρνησης σε κανένα επίπεδο (μόλις πέρυσι ανέλαβαν κάποιες ευθύνες στην τοπική αυτοδιοίκηση), χωρίς ερείσματα ή έστω κάποιες αναφορές στο διοικητικό μηχανισμό της χώρας, επιδόθηκαν σε ένα πάρτυ νεποτισμού και ανάδειξης αποτυχημένων πολιτευτών ή συνδικαλιστών. Αναπόφευκτο, η δεξαμενή στελεχών ήταν από το 4%.

Ο χρόνος, ως γνωστόν, είναι χρήμα. Οι μαθητευόμενοι κυβερνώντες στην προσπάθειά τους να σώσουν την παρτίδα ελπίζοντας ότι θα την κερδίσουν στο τέλος, αγόρασαν χρόνο κανιβαλίζοντας τη χώρα για να εξυπηρετήσουν τις εξωτερικές της υποχρεώσεις. Όσο διάστημα ο κ. Βαρουφάκης έδινε συνεντεύξεις και ομιλίες ή εξόργιζε τους συνομιλητές του με τη συμπεριφορά του, η κυβέρνηση απομύζησε ρευστότητα όπου την εύρισκε χωρίς να αντιλαμβάνονται οι ιθύνοντες(;) ότι σκοτώνουν όποια υγιή κύτταρα είχαν μείνει στην οικονομία.

Η άγνοια βασικών οικονομικών αρχών, η αδυναμία διάκρισης μεταξύ θεωρίας και πράξης και κατανόησης του τι είναι σημαντικό, η εμμονή στην “ποίηση” δυσχέραιναν τις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. Παραδείγματα:

  • Η εμμονή για μη λήψη “υφεσιακών μέτρων”.
    • Όλες αυτές οι μπούρδες για ειδικό φόρο στον πολυτελή παραθερισμό είναι ένδειξη τρικυμίας εν κρανίω. Προκειμένου να μην επιβάλλουν εξίσωση του ΦΠΑ στα νησιά, “επινόησαν” μία πολιτική που είναι απείρως γραφειοκρατική στην επινόηση, οικονομικά ανώμαλη και εν τέλει αλυσιτελής.
    • Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού είναι αναπόφευκτη. Ακόμα και με μηδέν ανεργία, 4 εκατ. εργαζόμενοι δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν 3 εκατ. συνταξιούχους. Αρνούμενοι τον “αριθμοφασισμό”, οι κυβερνώντες ανθίστανται μέτρων που φαινομενικά είναι υφεσιακά αλλά εν τέλει εξασφαλίζουν την αποφυγή ολικής κατάρρευσης σε μερικά χρόνια.
  • Η εμμονή στα εργασιακά θέματα
    • Βαπτισμένοι στον κίβδηλο συνδικαλισμό, οι του 4% είναι ακόμα ανίκανοι να αποδεχθούν ότι ο αύξηση του κατώτατου μισθού με 25% ανεργία απλώς θα την αυξήσει ή ότι η ευκολία στις απολύσεις σημαίνει μεγαλύτερη ευκολία και στις προσλήψεις.
  • Η δαιμονοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων
    • Παράδειγμα: Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια. Έως σήμερα το κράτος έχει καθαρά έσοδα από αυτά περίπου € 60 εκατ/έτος ενώ το προσφερόμενο επίπεδο υπηρεσιών είναι χαμηλό. Ο προτιμητέος παραχωρησιούχος προσφέρει € 1.2 δισ. σήμερα ΚΑΙ τουλάχιστον € 60 εκατ./έτος ΚΑΙ 5% επί των εσόδων για την επιδότηση των λοιπών αεροδρομίων ΚΑΙ φόρους εισοδήματος και ΦΠΑ  ΚΑΙ θα εκτελέσει επενδύσεις € 330 εκατ. σε 4 χρόνια για αναβάθμιση των υπηρεσιών. Res ipsa loquitur.

Δεν είναι ακόμα ικανοί να αντιληφθούν ότι η περιδίνηση της χώρας εδώ και 4 μήνες, η βλάβη στη φήμη της, η φυγή καταθέσεων, το στράγγισμα της ρευστότητας, η επέκταση της αβεβαιότητας, ο περιορισμός της ορατότητας σε 15 ημέρες το πολύ είναι ότι πιο υφεσιακό υπάρχει. Όχι. Η μη αύξηση ΦΠΑ στα νησιά, η επαναπρόσληψη 10 χιλιάδων ΔΥ, η επιστροφή στα κακώς κείμενα είναι το μείζον. Η ποίηση κυριαρχεί.

Και έτσι φθάσαμε στο “Μεγάλο Πουθενά”. Ο κ. Τσίπρας, η Κυβέρνηση (και, φοβάμαι, μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού) υφίστανται τους τελευταίους μήνες μία έντονη φάση γνωστικής ασυμφωνίας (cognitive dissonance). Γνωστική ασυμφωνία είναι η κατάσταση ψυχολογικού στρες που προκαλείται από την ταυτόχρονη υιοθέτηση αντικρουόμενων πεποιθήσεων, ιδεών ή αξιών ή από την πρόσληψη νέας πληροφόρησης που αντικρούει υφιστάμενες πεποιθήσεις, ιδέες ή αξίες. Υπό καθεστώς στρες είναι ακόμα πιο δύσκολο να ληφθούν σωστές αποφάσεις. Εδώ, κατά την άποψή του γραφόντος, ελλοχεύει ο κίνδυνος “Grexident”.

Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον;

Το βασικό σενάριο παραμένει η επίτευξη συμφωνίας με τους θεσμούς, μάλλον μόλις η κατάσταση φθάσει πραγματικά στο απροχώρητο. Μην ξεχνάμε, όσο η Κυβέρνηση αγοράζει χρόνο πληρώνοντας με τα συρρικνώμενα διαθέσιμα, τόσο πιο επώδυνη κάνει την επιλογή της ρήξης. Η συμφωνία θα περιέχει, εκτός απροόπτου, πολλά από τα στοιχεία του αναλυτικού υπόβαθρου #1.

Το εναλλακτικό σενάριο καταλήγει το Grexident (χρεοκωπία εντός ή εκτός Ευρωζώνης) και μάλλον μας οδηγεί σε μια κατάσταση Αργεντινής/Βενεζουέλας με κίνδυνο είτε εγκαθίδρυσης καθεστώτος τσαβικής χροιάς είτε αλματώδους αύξησης της επιρροής των άκρων των άκρων. Το απεύχομαι.

Αλλά ακόμα και στην εκδήλωση του βασικού σεναρίου θα έχουμε παίξει μόνο το πρώτο επεισόδιο του δράματος. Διότι η παρούσα Κυβέρνηση θα καταρρεύσει, όχι λόγω της νέας λιτότητας αλλά απλά από ανικανότητα κατανόησης και εκτέλεσης της συμφωνίας με τους θεσμούς. Άνθρωποι που θεωρητικολογούν, δεν έχουν δουλέψει ποτέ και είναι, κατά κανόνα, στην 6η δεκαετία της ζωής τους απλά δεν θα τα καταφέρουν. Πώς να το κάνουμε, δεν την έχουν την πρόζα στην πένα τους.

Τότε θα έρθει το “μετά”. Όποιο και να είναι το “μετά”, η ευθύνη του καθενός μας θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Πολλοί από εμάς, από αυτούς της πρόζας, θα προσπαθήσουμε να χτίσουμε πάλι. Αλλά φθάνει αυτό; Που θα είμαστε, τι θα κάνουμε όταν θα απαιτηθεί νέα διακυβέρνηση;

Update [20/4/2015] 

Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στο νομοθεσία περί φυλακών, φυλακισμένων κ.λπ είναι άλλο ένα παράδειγμα ανικανότητας κατά το αναλυτικό υπόβαθρο #2: η προβλεπόμενη αποφυλάκιση του Σ. Ξηρού προκάλεσε τη δημόσια δυσαρέσκεια των Η.Π.Α. ενώ η διαπραγμάτευση είναι σε κρίσιμο στάδιο. Πέρα από το επικύνδυνο για τους θεσμούς και τη λειτουργία της δημοκρατίας έναντι των τρομοκρατών, η ψήφιση αυτού το νόμου αυτή τη στιγμή ήταν, από τακτικής απόψεως, ατυχέστατη. Απειρία.

Μετά το Eurogroup, τι;

Ειπώθηκαν ήδη πολλά για τη συμφωνία στο Eurogroup της 20/2/2015. Με δεδομένη όμως αυτή τη συμφωνία, και εν’όψει της απαιτούμενης αποστολής του καταλόγου των μεταρρυθμίσεων, σκέφτηκα ως εξής:

Επιτεύξιμοι στόχοι στη διαπραγμάτευση που θα ακολουθήσει είναι:

  1. Δημοσιονομική χαλάρωση (πλεονάσματα 1.5%, κινήσεις για αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης)
  2. Ρύθμιση χρέους (“άπλωμα” αποπληρωμών, μείωση επιτοκίων)
  3. Πρόσβαση στη ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ -> απόκτηση πρόσβασης στις αγορές, αντικατάσταση ακριβού δανεισμού από ΔΝΤ

Για να είμαστε επιτυχείς στη διαπραγμάτευση, πρέπει να (ξανα)χτίσουμε γρήγορα την εμπιστοσύνη των εταίρων σε εμάς. Πώς; Με μεταρρυθμίσεις που τους ενδιαφέρουν περισσότερο, αποτελούν quick wins ΚΑΙ θα είναι εφικτό για τη νέα κυβέρνηση να “πωλήσει” εσωτερικά. Ειδικότερα:
1. Οριστική επίλυση του ασφαλιστικού: Η πιο σημαντική μεταρρύθμιση. Να προωθηθεί στη βάση της ίσης μεταχείρισης. Όλοι σύνταξη στην ίδια ηλικία (τέλος οι πρόωρες), ίδιες συντάξεις για ίδιες εισφορές, κατάργηση ασφαλιστικών προνομίων (σε χρόνο ή ποσό). Θα ωφελήσει πρώτα από όλα τους μικροσυνταξιούχους και θα παράσχει μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα. Επένδυση υπέρ των νεώτερων γενεών.
2. Ανταγωνιστικότητα:
2.1 Τα εργασιακά αποτελούν ευαίσθητο σημείο για τη κυβέρνηση. Ας δώσουμε λίγο χώρο στις συλλογικές συμβάσεις ξανά. Ας αφήσουμε το ενδεχόμενο να αυξηθεί ο βασικός μισθός. Να δώσουμε τη δυνατότητα στην οικονομική πραγματικότητα να δώσει λύση. Νομίζω ότι εργοδότες/εργαζόμενοι καταλαβαίνουν τι απαιτείται με 25% ανεργία.
2.2 Κατάργηση όλων των φόρων υπέρ τρίτων/υποχρεωτικών εισφορών σε ΝΠΔΔ κλπ. (big, huge win). Θα φέρει άμεσο αποτέλεσμα στο κόστος παραγωγής υπέρ εταιριών και καταναλωτών και μπορεί να “πωληθεί” στο πλαίσιο της ίσης αντιμετώπισης όλων
2.3 (Πραγματική) απελευθέρωση των αγορών. Στο τέλος είναι προς όφελος του καταναλωτή και δίνει ευκαιρίες σε νέους να βρουν δουλειά. Πάλι: ίση μεταχείριση, ίσες ευκαιρίες.
2.4 Απλοποίηση φορολογίας εισοδήματος και ασφαλιστικών εισφορών: Μία κλίμακα, ένα αφορολόγητο για όλους και για όλα, χωρίς εξαιρέσεις (πχ. βουλευτές, ειδικά ταμεία, κλπ).
2.5 Απλοποίηση φορολογίας περιουσίας – τέρμα με φόρο ακινήτων από την κεντρική κυβέρνηση, αντικατάσταση με ανταποδοτικό φόρο από την τοπική αυτοδιοίκηση. Μεταξύ άλλων, στηρίζει την αριστερή ρητορική περί αποκέντρωσης και ανεξαρτησίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
2.6 Απλοποίηση δημόσιας διοίκησης – μείωση γραφειοκρατίας. Τι να πω εδώ: όποιος συμπλήρωσε χαρτιά για εφορία, ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, πολεδομία κλπ και δεν θέλει λιγότερο κράτος (από διοικητικής πλευράς) είναι μάλλον είναι ηλίθιος.
3. Ιδιωτικοποιήσεις: “ιδεολογικά” φάινεται πιο δύσκολο αλλά είναι ένα no-brainer με εξαιρετικά συμβολική σημασία για τους πιστωτές μας. Άμεση λοιπόν ολοκλήρωση των ώριμων συναλλαγών (περιφερειακά αεροδρόμια, ιπποδρομιακό στοίχημα) και ήδη υπογεγραμμένων όπως το Ελληνικό. Προώθηση ΣΔΙΤ παντού. Όλα αυτά σημαίνουν έσοδα για το κράτος το 2015 και 2016 που θα δώσει βαθμούς ελευθερίας στη κυβέρνηση ενώ αποτελούν μόνο παραχωρήσεις και όχι οριστικές πωλήσεις.
4. Τράπεζες: Η ουσιαστικότερη ιδιωτικοποίηση είναι βέβαια οι τράπεζες. Οι πιστωτές, ελλείψη εμπιστοσύνης, μας πήραν το απόθεμα του ΤΧΣ. Η ΕΚΤ ήδη εποπτεύει ενεργητικά (βλ. απόρριψη Μιχελή για ΕΤΕ). Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για τη ρύθμιση του χρέους ας δοθούν και οι τράπεζες στο ESM για άμεση μείωση αυτού. Θα ανεβάσει την εμπιστοσύνη των αγορών άμεσα.
5. Εκκλησία: Να πληρώνει φόρους όπως όλοι και να μην χρηματοδοτείται από το κράτος παρά απευθείας από τους πιστούς. Δεν μπορώ να φαντασθώ μία πιο “αριστερή” μεταρρύθμιση.

Οι ως 1-5 άνω μεταρρυθμίσεις, μπορούν να “ξεκλειδώσουν” την τελική συμφωνία με τους πιστωτές. Είναι δύσκολες για την κυβέρνηση αλλά αυτή πρέπει να επιλέξει τις μάχες που θα δώσει. Η δημοσιονομική/ποσοτική χαλάρωση και η ρύθμιση του χρέους είναι οι βασικοί στόχοι, αυτοί που αν επιτευχθούν, θα μας φέρουν νωρίτερα στην απεξάρτηση από τους “μισητούς πιστωτές”. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να πωληθούν ως κατάργηση προνομίων παντού, ως ίση αντιμετώπιση όλων, ως αφαίρεση ευκαιριών για διαφθορά.

Εν τέλει, η κυβέρνηση έχει μπροστά της τετραετία – αεροδιάδρομο, χωρίς δημοτικές, ευρωπαϊκές ή προεδρικές εκλογές. Για τις προαναφερόμενες μεταρρυθμίσεις θα έχει και τη στήριξη πολλών από την αντιπολίτευση. Οι φωνές για “κωλοτούμπα” θα έχουν ξεχασθεί πολύ πριν τις επόμενες εκλογές αν κάνουν αυτό το deal με την πραγματικότητα. Διαφορετικά η πραγματικότητα θα πάρει ξανά την εκδίκησή της εντός του επομένου τετραμήνου.

Βαλαβάνειος απορία: Πατριώτες ή κορόιδα;

Κα Βαλαβάνη, έχω μία απορία:
Δεδομένου ότι :

  • Προσφέρετε 50% διαγραφή εφόσον εξοφληθούν εφάπαξ ληξιπρόθεσμες οφειλές του 2013 ή νωρίτερα. Η διαγραφή αυτή δεν υπόκειται σε άλλες προϋποθέσεις.
  • Προσφέρετε τις 100 δόσεις με επιτόκιο 3% για > €5.000 (0% για <€5.000) χωρίς άλλες προϋποθέσεις για ληξιπρόθεσμες οφειλές που γεννήθηκαν το 2014

σας ερωτώ πως θα χαρακτηρίζατε κάποιον που εξοφλεί εγκαίρως τις υποχρεώσεις του προς το κράτος;

Με τιμά η απόδοση του τίτλου του “πατριώτη” αλλά, αν μου επιτρέπετε, να σας κάνω και μία πρόταση: 30% των εισπραχθησομένων ποσών από τις ως άνω ρυθμίσεις να αποδίδονται ως rebate σε όσους εξόφλησαν εγκαίρως τις υποχρεώσεις τους. Θα ήταν ενθαρρυντικό δίπλα στα κίνητρα για την μη πληρωμή να προσθέσετε και κίνητρα για την έγκαιρη πληρωμή. Διότι πέρα από τους χαρακτηρισμούς, τα θεσμικά και οικονομικά κίνητρα αποδεικνύονται ακόμα ισχυρότερα (δείτε, πχ, την καθημερινή “ψήφο” των συμπατριωτών μας στα γκισέ των τραπεζών).

Αγνοώντας το Ευρωπαϊκό savoir vivre

Με το φτωχό μου μυαλό:

Ο Ντάισεμπλομ συμφώνησε την Πέμπτη με τον Πρωθυπουργό μας να βάλουν κάτω τα νούμερα και πολιτικές και να εντοπίσουν διαφορές (gap analysis). Είχαν περιέργεια να δουν τι έχει στο μυαλό της η κυβέρνησή μας.

Κατά το τριήμερο διαπίστωσαν ότι τα νούμερα οι δικοί μας τα ψάχνουν ακόμα ενώ επέμειναν σε πολιτικές που όπως όλοι καταλαβαίνουμε πια επιδεινώνουν τα δημοσιονομικά μεγέθη.

“Τα πήραν” λοιπόν κάποιοι από τους εταίρους μας, διότι, μεταξύ άλλων, η κυβέρνησή μας δεν έχει καταλάβει ακόμα πως λειτουργεί ο βασικός θεσμός, το Eurogroup. Εξ’ου και τα σημερινά σχόλια περί “ανεύθυνης κυβέρνησης” του κου Σόιμπλε.

Άρα: Το Eurogroup και οι εταίροι μας δίνουν σημασία στις διαδικασίες συζήτησης, στους κανόνες λειτουργίας και στους όρους παροχής νέων κεφαλαίων ενώ η κυβέρνηση, αγνοώντας αυτή τη βασική αρχή, εστιάζει στο δημοσιονομικό (το χρέος δεν το συζητάμε πια) μη ούσα όμως έτοιμη να πει κάτι πιο συγκεκριμένο – παντελής αδυναμία χτισίματος ενός ελάχιστου επιπέδου εμπιστοσύνης.

Η νέα κυβέρνηση είχε στα χέρια της τρεις σχετικά εύκολους στόχους, ήδη αποφασισμένους ή υλοποιημένους σε Ευρωπαϊκό επίπεδο: δημοσιονομική χαλάρωση, ποσοτική χαλάρωση και ρύθμιση του χρέους. Αυτοί είναι και οι βασικότεροι. Επέδειξε όμως ερασιτεχνισμό στο Ευρωπαϊκό savoir vivre και υπερβολική προσήλωση σε συμβολισμούς. Η επίτευξη των ουσιαστικότερων στόχων έγινε πια δυσκολότερη (αν δεν επέλθει κάποιο ατύχημα νωρίτερα).

Όπως πάντα, κρατήστε δεμένες τις ζώνες σας.

Περί Βαλαβάνειου “πατριωτικού καθηκόντος”

Κυρία Βαλαβάνη, θα πληρώσω την τελευταία δόση του ΕΝΦΙΑ και όλους τους φορους, όπως έχω κάνει ανελλιπώς στο παρελθόν, όχι διότι διακατέχομαι από “πατριωτικό καθήκον” ούτε περισσότερο επειδή θεωρώ ότι πρέπει πάση θυσία να καταβληθούν μισθοί και συντάξεις αλλά διότι το επιβάλλει ο Νόμος.

Η τήρηση του Νόμου ΕΙΝΑΙ όντως πατριωτικό καθήκον.

Επιτρέψτε μου και μία άλλη διαπίστωση. Προκύπτει εκ της λογικής ότι η διανομή (πληρωμή μισθών Δ.Υ. και συντάξεων) έπεται της παραγωγής (οι καλούμενοι στο πατριωτικό καθήκον). Η αντίστροφη δράση θα προϋπέθετε τα λεφτά των άλλων (δανειστές), αυτοί όμως είναι άφαντοι. Ως εκ τούτου, μήπως νομίζετε ότι στο σχεδιασμό των δράσεών σας θα έπρεπε οι ανάγκες αυτών που παράγουν να λάβουν προτεραιότητα έναντι αυτών που λαμβάνουν; (άλλη μία από τις απορίες μου – βοήθεια κοινού παρακαλώ)

Προσλαμβάνω Βουλευτές

Δεν θέλω να “μειώσω” τους υποψήφιους βουλευτές με το ρήμα “προσλαμβάνω.” Κάποιοι θα πούνε ότι οι βουλευτές εκτελούν λειτούργημα ή/και προσφέρουν στα κοινά. “Τι εννοείτε κ. Καλαμάκη ότι προσλαμβάνετε;” κάποιοι άλλοι θα προσθέσουν. “Μήπως βάλατε και αγγελία;”

Όχι, βέβαια. Αντιθέτως, αναλαμβάνω την υποχρέωση μου ως ψηφοφόρος πολύ σοβαρά. Αναγνωρίζοντας την προσωπική μου ευθύνη για την κατάσταση της χώρας μας, ανέφερα, μεταξύ άλλων,

… επέμεινα να στηρίζω με την ψήφο μου κόμματα που ενεργούσαν αποκλειστικά για το δικό τους, ιδιοτελές και όχι το εθνικό συμφέρον και πολιτικούς τους οποίους δεν θα προσλάμβανα με τίποτα ως υφιστάμενους.

Στις εκλογές διαλέγουμε κόμματα αλλά επιλέγουμε επίσης τους εκπροσώπους μας. Σε αυτούς εκχωρούμε την κυριαρχία μας ως πολίτες για διάστημα 4 ετών. Αυτοί θα εκλέξουν κυβέρνηση, θα νομοθετήσουν και θα ελέγξουν. Στο παρελθόν επέδειξα περισσότερη επιμέλεια στην πρόσληψη υφισταμένων μου από ότι στην επιλογή βουλευτών. Λάθος μου. Αποφάσισα λοιπόν σε αυτές τις εκλογές να κάνω την επιλογή μου μεθοδικά και σοβαρά για να αποφύγω επανάληψη του προαναφερόμενου λάθους. Αποφάσισα να αφιερώσω χρόνο, πολύ χρόνο. Το ρήμα “προσλαμβάνω” λοιπόν αναφέρεται σε αυτήν την προσπάθειά μου και όχι σε κάποια “ιδιαίτερη” αγορά εργασίας.

Ξεκινάμε με το κόμμα λοιπόν. Σε αυτές τις εκλογές αποφάσισα να ψηφίσω τη Δράση. Θα μπορούσα να αναφέρω τους λόγους αναλυτικά αλλά αυτό και αυτό το άρθρο με καλύπτουν πλήρως. Ο @lolgreece επινόησε και μία συγκεκριμένη μέθοδο βαθμολόγησης με αναφορά στις φιλελεύθερες ιδέες. Για τους σκοπούς αυτού του κειμένου δεν χρειάζεται να αφιερώσουμε χρόνο στην επιλογή του κόμματος. Στη Β’ Αθηνών όπου ψηφίζω τα ψηφοδέλτια περιλαμβάνουν έκαστο 46 υποψηφίους. Η επιλογή κόμματος, πέρα από αναφορά σε προγραμματικές θέσεις, ιδεολογίες, κλπ, αποτελεί και την πρώτη επιλογή ανάμεσα από εκατοντάδες υποψηφίους.

Στην εταιρία μου κάθε πρόσληψη ξεκινά με τη Διεύθυνση Ανθρωπίνου Δυναμικού. Ανατρέχουν στα εκατοντάδες βιογραφικά προκειμένου να καταλήξουν σε ένα βραχύ κατάλογο (ελληνιστί: short list) υποψηφίων που φαίνεται να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της θέσης προς πλήρωση. Έτσι και εγώ “βούτηξα” στο διαδίκτυο και ανέσυρα πληροφορίες για όσους υποψηφίους της Δράσης μπόρεσα να βρω (με εξαίρεση τον κ. Μάνο). Τις πληροφορίες αυτές ταξινόμησα μετά σε ένα φύλλο εργασίας, προσθέτωντας βιογραφικά στοιχεία και δικά μου σχόλια.

Δεν κατάφερα να βρω πληροφορίες για όλους τους υποψηφίους (σημ: όσοι αγαπητοί υποψήφιοι δεν είχατε ούτε μισή σελίδα στο facebook ή μία παράγραφο που να λέει κάτι για εσάς στο internet, χάσατε σημαντικότατο μερίδιο των πιθανών ψηφοφόρων της Δράσης.) Βρήκα όμως για τους περισσότερους. Στη συνέχεια, αξιολόγησα τις πληροφορίες για να καταλήξω σε εννέα υποψηφίους που αποτέλεσαν το βραχύ κατάλογο. Κατά την επιλογή υιοθέτησα κριτήρια όπως:

  • επαγγελματικό/επιχειρηματικό ιστορικό: έχει “πέσει” στα “χαρακώματα” ο υποψήφιος; έχει διοικήσει έστω 2-3 άτομα στο παρελθόν; αντιμετώπισε επαγγελματική “αναποδιά” και αν ναι, πως επανέκαμψε; δίνει την αίσθηση ότι μπορεί να φέρει εις πέρας ένα έργο;
  • σπουδές/πτυχία: αξιολογήσιμη πληροφορία ως σημάδι ευρύτητας πνεύματος (θετικό) αλλά όχι καταλυτική  – ούτως ή άλλως τα πτυχία “μπαγιατεύουν” μετά από μερικά χρόνια και αποκτά μεγαλύτερη σημασία η εργασιακή εμπειρία.
  • μεταδοτικότητα απόψεων και εν γένει οικονομία σκέψης: για αρκετούς υποψηφίους βρήκα κείμενά τους (blogs, δημοσιεύσεις, κλπ) τα οποία διάβασα – κείμενα με αξιόλογο περιεχόμενο, πνευματώδη, με “στακάτο” ρυθμό, εύληπτα και με σεβασμό στο χρόνο μου κέρδισαν “brownie points” για τον αντίστοιχο υποψήφιο.
  • oικογενειακή κατάσταση: κρατώντας όλα τα άλλα ίσα, άτομα με οικογένεια και παιδιά τείνουν να έχουν περισσότερη αξιοπιστία, επιμονή και αφοσίωση – μικρότερο βάρος αλλά μπορεί να κάνει διαφορά στο όριο

Υπήρξαν και άλλα κριτήρια όπως και επίσης μία αναφορά στην πρώτη εντύπωση μου – συνήθως είναι σωστή. Πάλι, δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία αυτά τα κριτήρια παρά μόνο ίσως με αναφορά σε εμένα. Αυτά προτιμώ. Ο κάθε ψηφοφόρος μπορεί να θέσει τα κριτήρια που τον εκφράζουν.

Μετά την επιλογή ενός μικρού αριθμού υποψηφίων, η διαδικασία πρόσληψης συνεχίζει συνήθως με τις συνεντεύξεις. Αντίστοιχα εδώ θα επεδίωκα εννέα συναντήσεις με ισάριθμους υποψηφίους. – δεν είναι όμως δυνατές – ο χρόνος όλων μας είναι πολύτιμος. Έτσι, απέστειλα με ηλεκτρονικά μηνύματα μερικές ερωτήσεις στους 9 υποψηφίους. Θα μπορούσατε να το πείτε “συνέντευξη δι’ αλληλογραφίας”, εγώ το λέω “ό,τι δουλεύει καλύτερα”. Διάλεξα μερικά θέματα που με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα όπως η προσωπική ευθύνη, το καθήκον επιμέλειας, επαγγελματικές/προσωπικές δοκιμασίες, σχέσεις κράτους/εκκλησίας, κλπ., ως ακολούθως:

  1. Ποία θεωρείτε ότι είναι η προσωπική σας ευθύνη για την σημερινή κατάσταση της χώρας μας (τη δική μου ευθύνη αναγνώρισα εδώ).
  2. Εφόσον εκλεγείτε, πώς ορίζετε το καθήκον επιμέλειας που θα οφείλετε; Ποία η προτεραιότητα; προς τους πολίτες της Β’ Αθηνων ή προς όλους τους Έλληνες; Πώς διακρίνετε μεταξύ του ειδικού και το γενικού συμφέροντος;
  3. Εφόσον εκλεγείτε, ποίους από τους πόρους/παροχές που προσφέρει η Βουλή προτίθεστε να χρησιμοποιήσετε; Θα δημιουργήσετε γραφείο στη Βουλή; Θα προσλάβετε προσωπικό;
  4. Εφόσον εκλεγείτε, προτίθεστε να συνεχίσετε την σημερινή σας εργασία ή όχι; Αν εξαρτόταν αποκλειστικά από εσάς, για πόσο διάστημα θα συνεχίζατε να πολιτεύεστε;
  5. Ποία θεωρείτε ότι ήταν η μεγαλύτερη δοκιμασία σας μέχρι σήμερα (σε επαγγελματικό ή προσωπικό επίπεδο); Δεν είναι απαραίτητο να την ξεπεράσατε επιτυχώς.
  6. Ποία η θέση σας για τις σχέσεις Κράτους / εκκλησίας;
  7. Υποθέτω ότι συμμερίζεστε τις ανακοινωμένες θέσεις της Δράσης. Αν διαφοροποιήστε κάπου ή επιθυμείτε να προσθέσετε κάτι, παρακαλώ κάνετέ το εδώ.

Ο καθένας μας μπορεί να πράξει κάτι ανάλογο επιλέγοντας ερωτήσεις ή/και θέματα που έχουν την μεγαλύτερη σημασία για εμάς.

 Έχουν περάσει περίπου 24 ώρες από τότε που απέστειλλα τις ερωτήσεις και έχω λάβει μέχρι στιγμής τέσσερεις απαντήσεις. Μία από αυτές δημοσιεύθηκε ήδη με πρωτοβουλία του υποψηφίου. Σε μία άλλη ο υποψήφιος αρνήθηκε να απαντήσει (σεβαστό, οι απαιτήσεις σε χρόνο είναι σημαντικές). Αναμένω τις υπόλοιπες.

Μένει μόνο η τελική επιλογή.

UPDATE: Μία μέρα πριν τις εκλογές έχω λάβει συνολικά έξι απαντήσεις. Μεγαλύτερο ποσοστό ανταπόκρισης από ότι περίμενα. Υπάρχουν ομοιότητες όσο και διαφοροποιήσεις στις απαντήσεις. Μετά από σκέψη, ανάλυση και, ναι, αναφορά και στις πρώτες μου εντυπώσεις (τείνουν να είναι σωστές), επέλεξα τους τέσσερεις που θα σταυροδοτήσω. Είμαι υπερήφανος για αυτούς αλλά και για το χρόνο που αφιέρωσα. Άλλο ένα μικρό βήμα προς την εξιλέωση…

Καλό βόλι!

Όταν δεν είναι προφανές τι είναι νόμος …

Σε άρθρο του στο Protagon.gr, ο κ. Απόστολος Διαμαντής, πανεπιστημιακός και συγγραφέας, υπερασπιζόμενος των ενεργειών του κ. Μπαμπινιώτη, αναρωτήθηκε, “Τι είναι νόμος;” Σας καλώ να διαβάσετε όλο το άρθρο αλλά το ακόλουθο απόσπασμα μου σήκωσε τις τρίχες:

…κάθε μεταρρύθμιση που προτείνεται, σε οποιοδήποτε τομέα, θα πρέπει πρωτίστως να εναρμονίζεται με τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις πεποιθήσεις του λαού και να είναι προϊόν μιας συμφωνίας μεταξύ του λαού και των εκπροσώπων του. Οι πρυτάνεις λοιπόν διεφώνησαν με τον νόμο και  αρνήθηκαν να υπογράψουν τη διαπιστωτική πράξη εφαρμογής του, εφόσον καταργεί τις ακαδηµαϊκές ελευθερίες και καταλύει την πλήρη αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ. Κορυφαίοι συνταγµατολόγοι  γνωµοδότησαν ότι η διαπιστωτική πράξη εφαρμογής του νόμου είναι πρόδηλα αντισυνταγµατική, οι καθηγητές σχεδόν στο σύνολό τους τον απέρριψαν, το ίδιο και οι φοιτητές.

Επομένως;
Απομένει η Βουλή, που ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία. Αλλά οι νόμοι του κοινοβουλίου δεν είναι σουλτανικά φιρμάνια. Έχουν ως προϋπόθεση την κοινωνική νομιμοποίηση. Την απόλυτη εξουσία στις δημοκρατίες- μετά την Γαλλική και την Αμερικανική επανάσταση- δεν την έχουν οι κυβερνήσεις, τα κόμματα και τα κοινοβούλια, αλλά ο λαός. Η εκτελεστική και η νομοθετική εξουσία υπάρχουν μόνον εφόσον έχουν την λαϊκή έγκριση .

Εάν ένα κοινοβούλιο ψηφίσει νόμο, με τον οποίο ο λαός δεν συμφωνεί, τότε αυτός ο νόμος δεν πρέπει να εφαρμοστεί. Αυτό λέει ρητά  ακόμη και η διακήρυξη της αμερικανικής ανεξαρτησίας από τον 18ο αιώνα, αλλά και η σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία, η οποία με επικεφαλής τον κορυφαίο σήμερα αμερικανό φιλόσοφο Τζων Ρώλς, θέτει το ζήτημα της αναγκαιότητας του δίκαιου χαρακτήρα ενός νόμου, πέραν των τυπικών προϋποθέσεων έκδοσής του από το κοινοβούλιο. Δεν φτάνει να είναι νόμος. Πρέπει να είναι και δίκαιος. Είναι νόμος επειδή είναι δίκαιος και δεν είναι δίκαιος επειδή απλώς είναι νόμος.

Τι λέει ο κ. Διαμαντής λοιπόν;

Πρώτα ότι οι βουλευτές πρέπει να συμφωνούν με τον λαό οποιαδήποτε μεταρρύθμιση. Στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες έχουμε σε τακτά διαστήματα κάτι που ονομάζουμε εκλογές. Οι πολίτες δεν εκλέγουν κυβέρνηση ή αρχηγό κόμματος αλλά αντιπροσώπους. Και αν διαφωνούν με την ψήφο τους σε κάποιο θέμα, είτε θα τους πιέσουν για να τροποποιήσουν το νόμο ή δεν θα τους ψηφίσουν στις επόμενες εκλογές. Αλλιώς, πάμε στην άμεση δημοκρατία – πόσο πρακτικό είναι αυτό;

Δεύτερο, οι πρυτάνεις διεφώνησαν με το νόμο και έτσι αποφάσισαν να μην τον εφαρμόσουν. Κάποιοι συνταγματολόγοι τον έκριναν αντισυνταγματικό. Γιατί τότε δεν προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Γιατί δεν άσκησαν τα μέσα που προσφέρει το Σύνταγμα;

Τρίτο, ο κ. Διαμαντής ισχυρίζεται ότι σχεδόν στο σύνολό τους καθηγητές και φοιτητές απέρριψαν το νόμο; Από που προκύπτει αυτό; Έχει στοιχεία; Γνωρίζουμε πολλούς καθηγητές και φοιτητές που υπερασπίσθηκαν το Νόμο αυτό. Ή μήπως “μετράμε” την πλειοψηφία ανάλογα με τη χρήση της βίας; Έστω όμως ότι η πλειονότητα καθηγητών και φοιτητών απορρίπτουν το νόμο. Και λοιπόν; Θεωρούμε ότι αυτοι εκπροσωπούν το “λαό” καλύτερα από τους 250 βουλευτές που ψήφισαν το νόμο; Ή “λαός” είναι κάθε φορά  η θιγόμενη ομάδα (συντεχνία) ατόμων;

Εν πάσει περιπτώσει, τα ΑΕΙ υφίστανται ελέω χρηματοδότησης των φορολογουμένων. Έχουν αυτοί λόγο (μέσω των εκπροσώπων τους) για τον τρόπο λειτουργίας των ΑΕΙ ή όχι; Εγώ έγινα ανεξάρτητος έναντι των γονιών μου (αυτοδιοίκητος) όταν απέκτησα δικά μου εισοδήματα και αυτοί σταμάτησαν να με χρηματοδοτούνε. Αν τα ΑΕΙ χρημοτοδοτούνταν αποκλειστικά με ιδία μέσα τότε, ναι, το Κράτος δεν θα όφειλε να έχει λόγο.

Τέταρτο, μάθαμε από τον κ. Διαμαντή ότι οι νόμοι του κοινοβουλίου δεν είναι μουσουλμανικά φιρμάνια. Δεν νομίζω ότι προσθέτει κάτι – η μεγάλη κατάκτηση του Διαφωτισμού και της γέννησης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας ήταν, μεταξύ άλλων, η ανάδειξη του Νόμου εκπορευόμενου από τους βουλευτές/αντιπροσώπους ως της ανώτατης αρχής έναντι των δεσποτικών αποφάσεων των βασιλέων, σουλτάνων και άλλων. Κανείς δεν διαφωνεί ότι οι εξουσίες εκπορεύονται από τον λαό και ασκούνται στο όνομά του – όλα τα σύγχρονα συντάγματα αυτό ακριβώς προβλέπουν. Η λαϊκή έγκριση στην οποία αναφέρεται το κείμενο ονομάζεται “εκλογές”. Αν ο κ. Διαμαντής έχει βρει κάποιο καλύτερο τρόπο για την έκφραση αυτής της έγκρισης (εκτός των δημοψηφισμάτων) να μας το πει.

Για την τελευταία παράγραφο, πραγματικά δεν ξέρω τι να πω. Είχα την εντύπωση ότι ο νόμοι, αφού ψηφισθούν, εφαρμόζονται διότι ισχύει, μεταξύ άλλων, ο κανόνας της πλειοψηφίας. Ο κ. Διαμαντής επικαλείται πάλι τον “λαό” ωσάν οι δεκάδες χιλιάδες πολιτών που είναι οι καθηγητές και οι φοιτητές είναι περισσότεροι από τους λοιπούς πολίτες.

Εξαρτά επίσης την εφαρμογή ενός νόμου από την αίσθηση δικαίου επί αυτού! Αν δεν είναι το κοινοβούλιο και τα δικαστήρια ποιός και πώς κρίνει το δίκαιο ενός νόμου και, εν τέλει, την εφαρμογή του; Εγώ, πχ, κρίνω ως μη δίκαιο νέες γυναίκες να έχουν συνταξιοδοτηθεί στα 40 έχοντας προσφέρει ελάχιστα έναντι αυτών που ο νόμος προβλέπει ότι θα εισπράξουν. Κρίνω ως παντελώς άδικο να λειώνω στη δουλειά και το κράτος να απορροφά πάνω από το 50% του προϊόντος μου για να πληρώνονται υπεράριθμοι δημόσιοι υπάλληλοι και “μαϊμού τυφλοί”. Νομιμοποιούμαι να ασκήσω βία, να εμποδίσω τις νέες συνταξιούχους ή τους υποαπασχολούμενους ΔΥ να εισπράξουν τη σύνταξη και το μισθό τους;

Το κείμενο αυτό του κου. Διαμαντή αποτελεί επιτομή της διάβρωσης του πολιτεύματός μας, της επιβολής της μειοψηφίας έναντι της πλειοψηφίας. Αν και πανεπιστημιακός, πολύ βολικά ξεχνάει ότι η εφαρμογή του Νόμου είναι απαραίτητη όχι διότι μας υποχρεώνει αλλά κυριώς διότι μας προστατεύει. Κάθε φορά που μία μειοψηφία υποσκάπτει το Νόμο με το αζημίωτο έρχεται πιο κοντά η στγμή όπου κάποιος ή κάποιοι θα μας επιβάλλουν με βία τη θέλησή τους και θα μας αφαιρέσουν τις βασικές μας ελευθερίες.