Προστασία από τον πλειστηριασμό λαϊκισμού

“Κόκκινη γραμμή”, λέει ο κ. Τσίπρας, το θέμα των πλειστηριασμών Α’ κατοικίας. “Δεν θα γίνει η Ελλάδα αρένα εξώσεων,” τόνισε. Από λαϊκισμό πάμε καλά, είναι ο μόνος που γνωρίζει ανάπτυξη στην Ελλάδα. Να γιατί:

Ας υποθέσουμε ότι η χώρα μας αφαιρούσε κάθε περιορισμό στους πλειστηριασμούς. Ακόμα καλύτερα, ότι η Βουλή ψήφιζε νόμο με τον οποίο περνούσαν άμεσα στην ιδιοκτησία των τραπεζών όλες οι υποθηκευμένες κατοικίες των “κόκκινων” στεγαστικών δανείων χωρίς καμία τυπική διαδικασία. Νιρβάνα για τις τράπεζες, έτσι;

Σκεφτείτε όμως:

Η κάθε Τράπεζα θα είχε στην ιδιοκτησία της μερικές δεκάδες χιλιάδες διαμερίσματα/κατοικίες και την μεγάλη χαρά να καταβάλλει ΕΝΦΙΑ.

Παράλληλα, οι Τράπεζες θα έπρεπε να συμμετάσχουν στις κοινόχρηστες δαπάνες. Θα έπρεπε επίσης να στρατολογήσουν εκατοντάδες ή χιλιάδες στελέχη για να συμμετέχουν στις γενικές συνελεύσεις σε δεκάδες χιλιάδες πολυκατοικίες ανά την επικράτεια.

Εννοείται ότι θα ήταν αναγκασμένες να φτιάξουν “εργοστάσια” για τη διαχείριση όλων αυτών των ακινήτων. Θα ανέπτυσσαν τέραστιες βάσεις δεδομένων με τίτλους, πολεοδομικά έγγραφα και λογαριασμούς δημοτικών τελών και κοινωφελών δικτύων. Αποθήκες θα φύλαγαν δεκάδες χιλιάδες κλειδιά το οποία θα έπρεπε να ταξινομηθούν όπως τα βιβλία σε μία μεγάλη βιβλιοθήκη.

Κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί ότι θεσμικοί παράγοντες όπως οι Τράπεζες θα διατηρούσαν περιουσιακά στοιχεία με παρανομίες. Εκατοντάδες μηχανικοί λοιπόν θα διενεργούσαν αυτοψίες με τις πολεοδομικές άδειες στο χέρι, θα κατέγραφαν παρανομίες και θα εκτελούσαν διαδιακασίες για θεραπεία των αυθαιρεσιών. Μην ξεχνάμε ότι για να πωληθεί ένα ακίνητο, μηχανικός πρέπει να βεβαιώσει την απουσία παρανομιών.

Εκ των κανονισμών της ΤτΕ, οι Τράπεζες οφείλουν να ασφαλίζουν όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία. Άρα θα επωμίζονταν και το κόστος ασφάλισης όλων αυτών των κατοικίων.

Έστω λοιπόν ότι οι Τράπεζες θα έφθαναν στο σημείο να ξέρουν τι και που το έχουν, σε ποία κατάσταση είναι και θα είχαν θεραπεύσει όλες τις τεχνικές και νομικές ατέλειες. Μετά θα επιχειρούσαν να τα πωλήσουν ή ενοικιάσουν.

Ξαφνικά, εκατοντάδες κατοικίες θα “έπεφταν” στην αγορά. Σε ποίους και πώς θα τις πωλούσαν; Χιλιάδες μεσίτες θα έπρεπε να συντονισθούν από εκατοντάδες στελέχη για να παρουσιάζουν σπίτια σε ενδιαφερόμενους αγοραστές. Και ποίοι θα ήταν αυτοί οι αγοραστές; Άγνωστο σήμερα.

Είναι εμφανές ότι οι Τράπεζες θα ήταν αναγκασμένες να διατηρήσουν τις κατοικίες για πολλά έτη, άρα ακόμα περισσότεροι ΕΝΦΙΑ προς πληρωμή.

Μάλλον θα τις ενοικίαζαν για να καλύψουν τις δαπάνες διατήρησης. Σκεφτείτε νέα οργάνωση για σύναψη συμβάσεων, παρακολούθηση και είσπραξη δεκάδων χιλιάδων μηνιαίων μισθωμάτων και δράσεις για την έξωση των κακοπληρωτών.

Οι μισθωτές θα είχαν βέβαια παράπονα, πολλά μερεμέτια και συντήρηση βαριάς μορφής θα ήταν απαραίτητα για να είναι ενοικιάσιμα/πωλήσιμα τα διαμερίσματα.

Εννοείται ότι κάθε ενοικίαση ή πώληση θα απαιτούσε και νέο ενεργειακό πιστοποιητικό (Ευρώ 250 έκαστο). Εκατοντάδες στελέχη θα συντόνιζαν αντίστοιχο αριθμό μηχανικών.

Σιγά, σιγά, μετά από αρκετά χρόνια, θα πωλούσαν τις κατοικίες. Πολύ πιθανώς να χορηγούσαν νέα στεγαστικά δάνεια για να διευκολύνουν τις πωλήσεις και, όλως περιέργως, μετά από αυτή την τιτάνια προσπάθεια, θα κατέληγαν εκεί που ξεκίνησαν: με στεγαστικά δάνεια καλυμμένα με υποθήκες στις ίδιες κατοικίες.

Απλό, έτσι;

Εναλλακτικά, θα καλούσαν τους δανειζόμενους να συζητήσουν επί ενός μενού επιλογών που προβλέπει κάποιος κώδικας συμπεριφοράς (ρυθμίσεις, επεκτάσεις διάρκειας, “πάγωμα” ½ του κεφαλαίου, μερική διαγραφή στην πώληση/εξόφληση, αντικατάσταση τοκοχρεωλυτικής δόσης με ενοίκιο, κλπ).

Μόνο που για να έρθουν ΟΛΟΙ οι δανειζόμενοι (και κυρίως οι επί σκοπώ μπαταχτσήδες) χρειάζονται όχι μόνο κίνητρα αλλά και αντικίνητρα όπως πχ το ενδεχόμενο απώλειας της κατοικίας τους. Είναι τελείως φυσιολογικό, αναφέρεται στην ανθρώπινη φύση.

Ας μην προβληματιζόμαστε, όμως. Ο καλός μας πατερούλης, το καλοκάγαθο κράτος και οι κυβερνώντες αυτού ξέρουν καλύτερα ποίο είναι το καλό μας, ποίοι αξίζουν “προστασίας” και ποίοι θα αφεθούν στους τραπεζοκαρχαρίες. Ε, και αν αυτό μας κοστίσει μερικά δισ. παραπάνω ζημιές στις Τράπεζες, ας είναι καλά οι φορολογούμενοι και ενήμεροι δανειζόμενοι, δλδ,

από τον καθένα σύμφωνα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του

Να μην έχουμε τουλάχιστον αυταπάτες.

Μερικές σκέψεις για τους επικείμενους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων

Τις λεπτομέρειες θα τις μάθουμε στις επόμενες ώρες ή αύριο. Θα απαιτηθούν 2-3 ημέρες για να προσαρμοσθούν τα συστήματα των τραπεζών και να εκδοθούν οι απαιτούμενες εγκύκλιοι της ΤτΕ. Για το λόγο αυτό θα έχουμε τραπεζική αργία για μερικές ημέρες.

Ο σκοπός είναι η εξασφάλιση της ρευστότητας των τραπεζών και της σταθερότητας του συστήματος πληρωμών. Το άμεσο κόστος είναι η αυξημένη δυσκολία στην διενέργεια συναλλαγών. Το έμμεσο κόστος είναι η περαιτέρω αποθάρρυνση επενδύσεων, η τάση εξασφάλισης και διατήρησης ρευστότητας και, δυστυχώς, οι παρενέργειες στον τουρισμό.

Το θετικό είναι ότι δίνεται η δυνατότητα στον πληθυσμό να πάρει μία ανάσα, να σκεφθεί και να προγραμματίσει, γνωρίζοντας ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να λειτουργούν έστω και με μειωμένη λειτουργικότητα.

Το σημαντικότερο είναι ότι δίνει μία δικαιολογία στην ΕΚΤ να μην “τραβήξει την πρίζα”, δλδ να μην κάνει απαιτητό τον ELA. Ελπίζω αυτό να συνεχισθεί και μετά την Τρίτη.

Οι δυσκολίες είναι πολλές ενώ πολλά παραμένουν άγνωστα. Κάθε μετάβαση από ένα παλιό σημείο ισορροπίας σε ένα νέο δημιουργεί άγχος και ίσως αγωνία. Απαιτείται όμως σύνεση και, όσο γίνεται, ψυχραιμία. Αξιολόγηση των δεδομένων και προγραμματισμός αυτών που μπορούμε να κάνουμε και όχι αυτών που δεν μπορούμε.

Την επόμενη Κυριακή θα μπορέσουμε να κάνουμε πολλά. Πρώτα να σώσουμε την παρτίδα. Μετά, με σκληρή δουλειά, θα την κερδίσουμε.

Μνημόνιο για cocktail partys

Το μνημόνιο ως μηχανισμός δημοσιονομικής χαλάρωσης; Παραθέτω μερικά “ευφυήματα” για να εντυπωσιάστε τους συνδαιτημόνες σας στο επόμενο cocktail party.

Αρχές του 2010 η Ελλάς αποκλείστηκε των αγορών. Η χώρα μας είχε δύο επιλογές:

  • Να δείξει το “μεσαίο δάχτυλο” στις αγοrές  όπως παραίνεσε ο κ. Βαρουφάκης στο γνωστό βίντεο (ας πρόσεχαν, ας μην μας δάνειζαν) ή
  • Να ζητήσει χρηματοδότηση από επίσημους δανειστές (δλδ τρόικα) όπως και τελκά έγινε (το μισητό μνημόνιο)

Ας δούμε την πρώτη εναλλακτική (counterfactual).Το 2009 η Ελλάδα έκλεισε με πρωτογενές έλλειμμα €24δισ. Σε συνέχεια της προβολής του περιβόητου δαχτύλου, η δημοσιονομική προσαρμογή θα ήταν άμεση και ύψους €24 δισ.  Aψηφήσαμε πολύ βολικά το χρέος. Η μη εξυπηρέτησή του θα σήμαινε άτακτη χρεοκοπία, κατάρρευση των τραπεζών, καταρράκτη χρεοκοπιών εταιριών/φυσικών προσώπων, μόνιμη και μεγαλύτερη απώλεια των κεφαλαίων επενδυτών, μικρομολογιούχων, ασφαλιστικών ταμείων και καταθετών. Αναπόφευκτα το “wealth loss effect” στην οικονομία θα ήταν τεράστιο, προστιθέμενο στην άμεση δημοσιονομική προσαρμογή. Δεν μπορώ να υπολογίσω το μέγεθος της ύφεσης σε αυτό το σενάριο. Κάνετε μία απόπειρα με τους δημοσιονομικούς συντελεστές που υπελόγισε το ΔΝΤ.

Τελικά ως χώρα κάναμε τη δεύτερη επιλογή (factual). Κατά την περίοδο 2010-2012 τα πρωτογενή ελλείμματα άθροισαν σε €24 δισ. (πηγή:http://www.statistics.gr/…/A0701_SEL03_DT_AN_00_2014_01_P_G…). Αυτά τα ελλείμματα χρηματοδοτήθηκαν από το μισητό μνημόνιο. Η ύφεση ήταν αναπόφευκτη αλλά με το μνημόνιο σημαντικά πιο μαλακή. Η δημοσιονομική πολιτική το 2010-2012 ήταν κατά €24 δισ. πιο “χαλαρή”.

Εν τέλει, η κατηγορία έναντι του μνημονίου για την ύφεση μεταφράζεται σε απαίτηση για ακόμα μεγαλύτερη χρηματοδότηση από την τρόικα ώστε τα πρωτογενή ελλείματα του 2010-2012 να ήταν μεγαλύτερα (και τα πλεονάσματα από το 2013 μικρότερα). Με άλλα λόγια, ενδομύχως δεν θέλαμε να απαλλαχθούμε από το μνημόνιο – θέλαμε περισσότερα από αυτό.

Μείναμε βέβαια με το χρέος. Ξέρετε, αυτό που μας έχουν δώσει οι “τοκογλύφοι” – εταίροι μας με σκοπό να μας κάνουν μία αποικία χρέους. Τι λένε οι αριθμοί; (ωχ, αμάν, πάλι με αριθμούς μας πήζεις; τα cocktails είναι υπεράνω των αριθμών!)

PIGS_DebtService

Πηγή: http://t.co/0YTyTtfa8p 

Μόνο η Κύπρος καταβάλει μικρότερο ποσοστό των εσόδων του κράτους για εξυπηρέτηση τόκων. Αντίστοιχα μεγέθη παρατηρούμε και για τους τόκους ως % του ΑΕΠ. Εν τω μεταξύ, τα λοιπά “γουρουνάκια” από τα οποία ζητάμε λεφτά ζουν τη δική τους “mega-αποικία” χρέους.

Χμ. Αναρρωρετιέμαι ποίες “κόκκινες γραμμές” θα έθεταν στην κυβέρνησή τους οι Ισπανοί, Πορτογάλοι και Ιρλανδοί πολίτες. Μπα, όποιες και να ήταν, ωχριούν στη δημοκρατική βούληση του ελληνικού λαού. Άντε στην υγειά μας!

Πολλή ποίηση αλλά καθόλου πρόζα

Ο πρόσφατα αποθανών πρώην κυβερνήτης της πολιτείας της Νέας Υόρκης Μάριο Κουόμο είπε κάποτε: “Κάνεις προεκλογική εκστρατεία με ποίηση αλλά κυβερνάς με πρόζα.”

Αυτή η ρήση ήλθε στο μυαλό μου εχθές όταν διέρρευσε στα ΜΜΕ ότι η Κυβέρνηση εξετάζει ειδικό φόρο επί του πολυτελούς παραθερισμού. Ως μέτρο στο πλαίσιο της τρέχουσας διαπραγμάτευσης με την τρόικα είναι μάλλον μικρής σημασίας αλλά το φαιδρό της επινόησης είναι ενδεικτικό ότι κάποιοι διαπραγματευτές “πνίγονται”.

Δεν θα κάνω λιτανεία όλων των σφαλμάτων της παρούσας Κυβέρνησης. Θα προσπαθήσω όμως να “ζωγραφίσω” την μεγάλη εικόνα βασιζόμενος σε μερικά αναλυτικά υπόβαθρα:

Αναλυτικό υπόβαθρο #1 – Ποία είναι(ήταν;) η εφικτή συμφωνία με τους θεσμούς, ποίο το τίμιο “πάρε-δώσε”;

  • Βασικές, δομικές μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό, στην αγορά εργασίας και στη λειτουργία των αγορών (“δώσε”).
  • Ιδιωτικοποιήσεις, κυρίως ολοκλήρωση Ελληνικού, λιμανιών, αεροδρομίων (“δώσε”).
  • Ελάφρυνση δημοσιονομικών στόχων και ρύθμιση του χρέους με επέκταση χρόνου και μείωση επιτοκίων (“πάρε”).
  • Συμμετοχή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (“πολύ πάρε”).

Απώτερος (και ουσιαστικότερος) Στόχος: Η επιστροφή της χώρας στις αγορές, το πραγματικό τεστ ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας, ο οριστικός “εξορκισμός” της τρόικας.

Αναλυτικό υπόβαθρο #2 – Τρεις τάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ για το “πάρε-δώσε”

  • Οι κομμουνιστές υπό τον κ. Λαφαζάνη: η ομάδα της ρήξης και η ονείρωξη εγκαθίδρυσης λαϊκής επαναστατικής κυβέρνησης (κανένα “δώσε”, ούτε “πάρε”). Είναι η πτέρυγα που κατέχει την μόνη αλήθεια, το πρόγραμμα της Θεσ/νίκης είναι η Αγία Γραφή και ο υπόλοιπος κόσμος είναι οι “άπιστοι”, καταδικασμένοι να σαπίσουν στην κόλαση με την ολοκλήρωση της ταξικής πάλης.
  • Αυτοί που νομίζουν ότι οι θεσμοί θα δειλιάσουν μπροστά στο ενδεχόμενο να “σκάσει” η βόμβα της Ελλάδας και θα δώσουν λεφτά χωρίς πολλούς όρους (δήθεν “δώσε” και “πάρε, πάρε”). Με άλλα λόγια, αντιπροσωπεύουν επιστροφή στις κακοδαιμονίες μας με χρηματοδότηση από τα “κορόιδα”. Τάση που εκφράζεται γλαφυρά από τον κ. Βαρουφάκη ο οποίος βρήκε την ευκαιρία να δοκιμάσει τις θεωρίες που αναπτύσσει στα blogs του και ταυτόχρονα να προωθήσει τον εαυτό του, όλα αυτά βέβαια στο σβέρκο της χώρας.
  • Οι πιο μετριοπαθείς που επιδιώκουν μία όντως συμβιβαστική λύση (και “δώσε” και “πάρε”). Εκπροσωπούνται μάλλον από τον κ. Δραγασάκη.

Αναλυτικό υπόβαθρο #3 – Πώς εκτελείς μία διαπραγμάτευση, πως πετυχαίνεις τους στόχους σου;

  • Αναγκαίες αλλά όχι ικανές συνθήκες:
    • Ικανότητα ανάλυσης/αντίληψης/ερμηνείας των δεδομένων και του ευρύτερου περιβάλλοντος.
    • Κατανόηση / αντίληψη του αντικειμενικού στόχου. Ικανότητα διάκρισης μεταξύ του ελάσσονος και του μείζονος. Ικανότητα αξιολόγησης διαθέσιμων “πυρομαχικών” και δυναμικής διαπραγματεύσεων.
    • Διαθεσιμότητα ελαχίστων ικανοτήτων που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου ή δυνατότητα εντοπισμού και προσέλκυσης αυτών από κάπου αλλού – χτίσιμο ομάδων.
    • Πίστη στον στόχο / ιδιοκτησία του στόχου αλλά και της προσπάθειας επίτευξής του
  • Τι χρειάζεται ακόμα; Ηγεσία
    • Όταν η πραγματικότητα συγκρούεται με την προεκλογική αφήγηση, ένας ικανός ηγέτης προσδιορίζει τις προτεραιότητες, βοηθά το κοινό να αντιληφθεί τη νέα αφήγηση και κινητοποιεί όλους όσους απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου, αφήνοντας τα έρμα πίσω. Δίνει το παράδειγμα πρώτος, “σηκώνοντας τα μανίκια”.
    • Ικανότητα/θέληση απαγκίστρωσης από τις ιδεοληψίες και το αίσθημα αφοσίωσης προς τους “συντρόφους” αν αυτό απαιτεί το καλό του συνόλου.

Αναλυτικό υπόβαθρο #4 – Αποτελέσματα μέχρι σήμερα: Η πορεία προς Το Μεγάλο Πουθενά 

  • Αποτυχία παντού:
    • Πρόγραμμα Θεσ/νίκης, καπούτ
    • Σχεδόν μη ανακτήσιμη απώλεια εμπιστοσύνης επενδυτών & καταθετών
    • Κανιβαλισμός χώρας για να εξυπηρετηθούν οι διεθνείς υποχρεώσεις
    • Μηδενική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις
    • Απώλεια κάθε πιθανής εξωτερικής πηγής χρηματοδότησης (ούτε Ρωσία, ούτε Κίνα)
    • “Κάψιμο” σχεδόν όλου του πολιτικού/διαπραγματευτικού κεφαλαίου της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα το προβληματικό παιδί της Ευρώπης 
  • Απωλέσθηκε κάθε πρόοδος των προηγουμένων ετών, εξανεμίσθηκε η αναιμική ανάπτυξη του 2014, εξαφανίσθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα, υποθηκεύθηκε η οικονομία.

Σύνθεση:

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την μεγάλη επιτυχία του κυβερνώντος κόμματος. Το 4% που συναπαρτίζουν καμία δεκαριά άτακτες συνιστώσες κατάφερε να κινητοποιήσει 8Χ περισσότερους ψηφοφόρους σε διάστημα 4 ετών. Βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος από τη μεγάλη λιτότητα της περιόδου 2010-2014 και την ανικανότητα/δειλία της τέως κυβερνήσεως, λαϊκισε και επέλασε προς την εξουσία.

Ο δημοσκοπικός ενθουσιασμός μετά τις Ευρωεκλογές του 2014 παρέσυρε όμως τον ΣΥΡΙΖΑ στο πρώτο λάθος τακτικής. Παρέβλεψαν την “παγίδα” που τους έστησε η τέως κυβέρνηση με την μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την παράταση του προγράμματος μέχρι το Φεβρουάριο 2015, αλλά ούτε αξιολόγησαν το περιβάλλον διαπραγμάτευσης που τους ανέμενε. Επεδίωξαν με περίσσεια σιγουριά να πάρουν την “καυτή πατάτα.” Από απόψεως τακτικής, ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε θύμα “πρόωρης εκσπερμάτισης”.

Μετά τις εκλογές, είχαμε μόνο “ποίηση” και καθόλου “πρόζα”. Αλλά ακόμα και η απαγγελία ποίησης ήταν ιδιαιτέρως κακόφωνη διότι ακούγονταν 3+1 ποιήματα ταυτόχρονα (οι τρεις προαναφερόμενες τάσεις συν το “εξτραδάκι” ΑΝΕΛ). 

Η σταδιακή έκθεση στην πραγματικότητα προκαλούσε έκπληξη, άρνηση και, ως αντίδραση, ακόμα περισσότερη “ποίηση”. Η άγνοια λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών και του modus operandi των διαπραγματεύσεων (π.χ. οι πάμπολλες διαρροές που επέσυραν αντίποινα διαρροών από την Τρόικα) κατέληξε στη δημιουργία έντασης και καχυποψίας.

Ταυτόχρονα, οι νέοι κυβερνώντες κλήθηκαν να … κυβερνήσουν. Χωρίς ιστορικό διακυβέρνησης σε κανένα επίπεδο (μόλις πέρυσι ανέλαβαν κάποιες ευθύνες στην τοπική αυτοδιοίκηση), χωρίς ερείσματα ή έστω κάποιες αναφορές στο διοικητικό μηχανισμό της χώρας, επιδόθηκαν σε ένα πάρτυ νεποτισμού και ανάδειξης αποτυχημένων πολιτευτών ή συνδικαλιστών. Αναπόφευκτο, η δεξαμενή στελεχών ήταν από το 4%.

Ο χρόνος, ως γνωστόν, είναι χρήμα. Οι μαθητευόμενοι κυβερνώντες στην προσπάθειά τους να σώσουν την παρτίδα ελπίζοντας ότι θα την κερδίσουν στο τέλος, αγόρασαν χρόνο κανιβαλίζοντας τη χώρα για να εξυπηρετήσουν τις εξωτερικές της υποχρεώσεις. Όσο διάστημα ο κ. Βαρουφάκης έδινε συνεντεύξεις και ομιλίες ή εξόργιζε τους συνομιλητές του με τη συμπεριφορά του, η κυβέρνηση απομύζησε ρευστότητα όπου την εύρισκε χωρίς να αντιλαμβάνονται οι ιθύνοντες(;) ότι σκοτώνουν όποια υγιή κύτταρα είχαν μείνει στην οικονομία.

Η άγνοια βασικών οικονομικών αρχών, η αδυναμία διάκρισης μεταξύ θεωρίας και πράξης και κατανόησης του τι είναι σημαντικό, η εμμονή στην “ποίηση” δυσχέραιναν τις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. Παραδείγματα:

  • Η εμμονή για μη λήψη “υφεσιακών μέτρων”.
    • Όλες αυτές οι μπούρδες για ειδικό φόρο στον πολυτελή παραθερισμό είναι ένδειξη τρικυμίας εν κρανίω. Προκειμένου να μην επιβάλλουν εξίσωση του ΦΠΑ στα νησιά, “επινόησαν” μία πολιτική που είναι απείρως γραφειοκρατική στην επινόηση, οικονομικά ανώμαλη και εν τέλει αλυσιτελής.
    • Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού είναι αναπόφευκτη. Ακόμα και με μηδέν ανεργία, 4 εκατ. εργαζόμενοι δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν 3 εκατ. συνταξιούχους. Αρνούμενοι τον “αριθμοφασισμό”, οι κυβερνώντες ανθίστανται μέτρων που φαινομενικά είναι υφεσιακά αλλά εν τέλει εξασφαλίζουν την αποφυγή ολικής κατάρρευσης σε μερικά χρόνια.
  • Η εμμονή στα εργασιακά θέματα
    • Βαπτισμένοι στον κίβδηλο συνδικαλισμό, οι του 4% είναι ακόμα ανίκανοι να αποδεχθούν ότι ο αύξηση του κατώτατου μισθού με 25% ανεργία απλώς θα την αυξήσει ή ότι η ευκολία στις απολύσεις σημαίνει μεγαλύτερη ευκολία και στις προσλήψεις.
  • Η δαιμονοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων
    • Παράδειγμα: Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια. Έως σήμερα το κράτος έχει καθαρά έσοδα από αυτά περίπου € 60 εκατ/έτος ενώ το προσφερόμενο επίπεδο υπηρεσιών είναι χαμηλό. Ο προτιμητέος παραχωρησιούχος προσφέρει € 1.2 δισ. σήμερα ΚΑΙ τουλάχιστον € 60 εκατ./έτος ΚΑΙ 5% επί των εσόδων για την επιδότηση των λοιπών αεροδρομίων ΚΑΙ φόρους εισοδήματος και ΦΠΑ  ΚΑΙ θα εκτελέσει επενδύσεις € 330 εκατ. σε 4 χρόνια για αναβάθμιση των υπηρεσιών. Res ipsa loquitur.

Δεν είναι ακόμα ικανοί να αντιληφθούν ότι η περιδίνηση της χώρας εδώ και 4 μήνες, η βλάβη στη φήμη της, η φυγή καταθέσεων, το στράγγισμα της ρευστότητας, η επέκταση της αβεβαιότητας, ο περιορισμός της ορατότητας σε 15 ημέρες το πολύ είναι ότι πιο υφεσιακό υπάρχει. Όχι. Η μη αύξηση ΦΠΑ στα νησιά, η επαναπρόσληψη 10 χιλιάδων ΔΥ, η επιστροφή στα κακώς κείμενα είναι το μείζον. Η ποίηση κυριαρχεί.

Και έτσι φθάσαμε στο “Μεγάλο Πουθενά”. Ο κ. Τσίπρας, η Κυβέρνηση (και, φοβάμαι, μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού) υφίστανται τους τελευταίους μήνες μία έντονη φάση γνωστικής ασυμφωνίας (cognitive dissonance). Γνωστική ασυμφωνία είναι η κατάσταση ψυχολογικού στρες που προκαλείται από την ταυτόχρονη υιοθέτηση αντικρουόμενων πεποιθήσεων, ιδεών ή αξιών ή από την πρόσληψη νέας πληροφόρησης που αντικρούει υφιστάμενες πεποιθήσεις, ιδέες ή αξίες. Υπό καθεστώς στρες είναι ακόμα πιο δύσκολο να ληφθούν σωστές αποφάσεις. Εδώ, κατά την άποψή του γραφόντος, ελλοχεύει ο κίνδυνος “Grexident”.

Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον;

Το βασικό σενάριο παραμένει η επίτευξη συμφωνίας με τους θεσμούς, μάλλον μόλις η κατάσταση φθάσει πραγματικά στο απροχώρητο. Μην ξεχνάμε, όσο η Κυβέρνηση αγοράζει χρόνο πληρώνοντας με τα συρρικνώμενα διαθέσιμα, τόσο πιο επώδυνη κάνει την επιλογή της ρήξης. Η συμφωνία θα περιέχει, εκτός απροόπτου, πολλά από τα στοιχεία του αναλυτικού υπόβαθρου #1.

Το εναλλακτικό σενάριο καταλήγει το Grexident (χρεοκωπία εντός ή εκτός Ευρωζώνης) και μάλλον μας οδηγεί σε μια κατάσταση Αργεντινής/Βενεζουέλας με κίνδυνο είτε εγκαθίδρυσης καθεστώτος τσαβικής χροιάς είτε αλματώδους αύξησης της επιρροής των άκρων των άκρων. Το απεύχομαι.

Αλλά ακόμα και στην εκδήλωση του βασικού σεναρίου θα έχουμε παίξει μόνο το πρώτο επεισόδιο του δράματος. Διότι η παρούσα Κυβέρνηση θα καταρρεύσει, όχι λόγω της νέας λιτότητας αλλά απλά από ανικανότητα κατανόησης και εκτέλεσης της συμφωνίας με τους θεσμούς. Άνθρωποι που θεωρητικολογούν, δεν έχουν δουλέψει ποτέ και είναι, κατά κανόνα, στην 6η δεκαετία της ζωής τους απλά δεν θα τα καταφέρουν. Πώς να το κάνουμε, δεν την έχουν την πρόζα στην πένα τους.

Τότε θα έρθει το “μετά”. Όποιο και να είναι το “μετά”, η ευθύνη του καθενός μας θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Πολλοί από εμάς, από αυτούς της πρόζας, θα προσπαθήσουμε να χτίσουμε πάλι. Αλλά φθάνει αυτό; Που θα είμαστε, τι θα κάνουμε όταν θα απαιτηθεί νέα διακυβέρνηση;

Update [20/4/2015] 

Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στο νομοθεσία περί φυλακών, φυλακισμένων κ.λπ είναι άλλο ένα παράδειγμα ανικανότητας κατά το αναλυτικό υπόβαθρο #2: η προβλεπόμενη αποφυλάκιση του Σ. Ξηρού προκάλεσε τη δημόσια δυσαρέσκεια των Η.Π.Α. ενώ η διαπραγμάτευση είναι σε κρίσιμο στάδιο. Πέρα από το επικύνδυνο για τους θεσμούς και τη λειτουργία της δημοκρατίας έναντι των τρομοκρατών, η ψήφιση αυτού το νόμου αυτή τη στιγμή ήταν, από τακτικής απόψεως, ατυχέστατη. Απειρία.

Σύντομες σκέψεις επί των αποτελεσμάτων της διαπραγμάτευσης – Eurogroup 20/2/2015

Επετεύχθει συμφωνία στο 3o Eurogroup.

Οφείλω να ομολογήσω ότι η αυτή η διαπραγμάτευση ήταν κάτι ξεχωριστό.

Σημειώστε ότι δεν θα καταβληθεί κανένα ποσό μέχρι την επιτυχημένη ολοκλήρωση της αξιολόγησης των ενεργειών/προτάσεων της Ελληνικής Κυβέρνησης από την τρόικα. Τα ταμεία του Κράτους θα πιεσθούν εντόνως από την αποπληρωμή χρέους που λήγει τον Μάρτιο. Όποιος έχει απαίτηση από το Δημόσιο θα περιμένει πολύ. Η πίεση στην Ελληνική Κυβέρνηση θα παραμείνει αμείωτη.

Κάναμε λοιπόν επίσημη δήλωση πλήρους εξυπηρέτησης των δανείων, χάσαμε τον έλεγχο του αποθέματος του ΤΧΣ, αποδεχθήκαμε την αξιολόγηση από την τρόικα πριν πάρουμε οποιοδήποτε ποσό, μας δόθηκε η δυνατότητα να σχεδιάσουμε τη δική μας λιτότητα, έφυγαν 20-30 δισ από τις τράπεζες, πάγωσε η οικονομική δραστηριότητα και ξοδέψαμε ΟΛΟ το πολιτικό κεφάλαιο στην ΕΕ. 

Αλλά ξεθυμάναμε με τις εκλογές.

Όπως είπα, η εξέλιξη της διαπραγμάτευσης ξεπέρασε τις προσδοκίες μου.

Οφείλουμε όλοι τώρα να εστιάσουμε στον προσδιορισμό και στην πραγματική ιδιοκτησία των μεταρρυθμίσεων που θα εκτελέσουμε, πρώτα για το δικό μας καλό. Εδώ ελλοχεύει και η πραγματική πιρουέτα.

Βαλαβάνειος απορία: Πατριώτες ή κορόιδα;

Κα Βαλαβάνη, έχω μία απορία:
Δεδομένου ότι :

  • Προσφέρετε 50% διαγραφή εφόσον εξοφληθούν εφάπαξ ληξιπρόθεσμες οφειλές του 2013 ή νωρίτερα. Η διαγραφή αυτή δεν υπόκειται σε άλλες προϋποθέσεις.
  • Προσφέρετε τις 100 δόσεις με επιτόκιο 3% για > €5.000 (0% για <€5.000) χωρίς άλλες προϋποθέσεις για ληξιπρόθεσμες οφειλές που γεννήθηκαν το 2014

σας ερωτώ πως θα χαρακτηρίζατε κάποιον που εξοφλεί εγκαίρως τις υποχρεώσεις του προς το κράτος;

Με τιμά η απόδοση του τίτλου του “πατριώτη” αλλά, αν μου επιτρέπετε, να σας κάνω και μία πρόταση: 30% των εισπραχθησομένων ποσών από τις ως άνω ρυθμίσεις να αποδίδονται ως rebate σε όσους εξόφλησαν εγκαίρως τις υποχρεώσεις τους. Θα ήταν ενθαρρυντικό δίπλα στα κίνητρα για την μη πληρωμή να προσθέσετε και κίνητρα για την έγκαιρη πληρωμή. Διότι πέρα από τους χαρακτηρισμούς, τα θεσμικά και οικονομικά κίνητρα αποδεικνύονται ακόμα ισχυρότερα (δείτε, πχ, την καθημερινή “ψήφο” των συμπατριωτών μας στα γκισέ των τραπεζών).

Αγνοώντας το Ευρωπαϊκό savoir vivre

Με το φτωχό μου μυαλό:

Ο Ντάισεμπλομ συμφώνησε την Πέμπτη με τον Πρωθυπουργό μας να βάλουν κάτω τα νούμερα και πολιτικές και να εντοπίσουν διαφορές (gap analysis). Είχαν περιέργεια να δουν τι έχει στο μυαλό της η κυβέρνησή μας.

Κατά το τριήμερο διαπίστωσαν ότι τα νούμερα οι δικοί μας τα ψάχνουν ακόμα ενώ επέμειναν σε πολιτικές που όπως όλοι καταλαβαίνουμε πια επιδεινώνουν τα δημοσιονομικά μεγέθη.

“Τα πήραν” λοιπόν κάποιοι από τους εταίρους μας, διότι, μεταξύ άλλων, η κυβέρνησή μας δεν έχει καταλάβει ακόμα πως λειτουργεί ο βασικός θεσμός, το Eurogroup. Εξ’ου και τα σημερινά σχόλια περί “ανεύθυνης κυβέρνησης” του κου Σόιμπλε.

Άρα: Το Eurogroup και οι εταίροι μας δίνουν σημασία στις διαδικασίες συζήτησης, στους κανόνες λειτουργίας και στους όρους παροχής νέων κεφαλαίων ενώ η κυβέρνηση, αγνοώντας αυτή τη βασική αρχή, εστιάζει στο δημοσιονομικό (το χρέος δεν το συζητάμε πια) μη ούσα όμως έτοιμη να πει κάτι πιο συγκεκριμένο – παντελής αδυναμία χτισίματος ενός ελάχιστου επιπέδου εμπιστοσύνης.

Η νέα κυβέρνηση είχε στα χέρια της τρεις σχετικά εύκολους στόχους, ήδη αποφασισμένους ή υλοποιημένους σε Ευρωπαϊκό επίπεδο: δημοσιονομική χαλάρωση, ποσοτική χαλάρωση και ρύθμιση του χρέους. Αυτοί είναι και οι βασικότεροι. Επέδειξε όμως ερασιτεχνισμό στο Ευρωπαϊκό savoir vivre και υπερβολική προσήλωση σε συμβολισμούς. Η επίτευξη των ουσιαστικότερων στόχων έγινε πια δυσκολότερη (αν δεν επέλθει κάποιο ατύχημα νωρίτερα).

Όπως πάντα, κρατήστε δεμένες τις ζώνες σας.

Περί Βαλαβάνειου “πατριωτικού καθηκόντος”

Κυρία Βαλαβάνη, θα πληρώσω την τελευταία δόση του ΕΝΦΙΑ και όλους τους φορους, όπως έχω κάνει ανελλιπώς στο παρελθόν, όχι διότι διακατέχομαι από “πατριωτικό καθήκον” ούτε περισσότερο επειδή θεωρώ ότι πρέπει πάση θυσία να καταβληθούν μισθοί και συντάξεις αλλά διότι το επιβάλλει ο Νόμος.

Η τήρηση του Νόμου ΕΙΝΑΙ όντως πατριωτικό καθήκον.

Επιτρέψτε μου και μία άλλη διαπίστωση. Προκύπτει εκ της λογικής ότι η διανομή (πληρωμή μισθών Δ.Υ. και συντάξεων) έπεται της παραγωγής (οι καλούμενοι στο πατριωτικό καθήκον). Η αντίστροφη δράση θα προϋπέθετε τα λεφτά των άλλων (δανειστές), αυτοί όμως είναι άφαντοι. Ως εκ τούτου, μήπως νομίζετε ότι στο σχεδιασμό των δράσεών σας θα έπρεπε οι ανάγκες αυτών που παράγουν να λάβουν προτεραιότητα έναντι αυτών που λαμβάνουν; (άλλη μία από τις απορίες μου – βοήθεια κοινού παρακαλώ)

Πόσοι χρειάζονται για να χορέψουν τάνγκο;

Η δημοσίευση του mea culpa του IMF για το πως συνέβαλε στο σχεδιασμό και στην εκτέλεση του προγράμματος της Τρόικας το 2010 & 2011 “φούντωσε” σε πολλούς το αίσθημα αδικίας έναντι της Ελλάδας. Δυστυχώς, ενίσχυσε όμως και την κακή συνήθειά μας να ρίχνουμε όλες τις ευθύνες στους κακούς ξένους.

Είναι γεγονός ότι άρθρα-γνώμες όπως αυτό:

http://theprodigalgreek.wordpress.com/2013/06/06/honey-i-shrunk-the-greeks/#comment-1928

και αυτό:

http://blogs.telegraph.co.uk/finance/ambroseevans-pritchard/100024771/ollie-rehn-should-resign-for-crimes-against-greece-and-against-economics/

πείθουν. Η ανάλυσή τους δεν επιδέχεται πολλά αντεπιχειρήματα. Το ΔΝΤ παραδέχτηκε τα λάθη του. Όντως, κρατώντας όλα τα άλλα ίσα, μια γενναία, εμπροσθοβαρής αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα επέτρεπε μία ηπιότερη δημοσιονομική προσαρμογή.

Αφού όμως είμαστε μετά Χριστόν προφήτες, ας στρέψουμε την προσοχή μας στους πολιτικούς (επελεγμένους από εμάς, βεβαίως) που ανέλαβαν την εφαρμογή του προγράμματος της Τρόικας. Δεν ήταν ποτέ ιδιοκτήτες του προγράμματος. Αντίθετα, έκαναν ότι μπορούσαν, λαικίζοντας, για να εμποδίσουν την εφαρμογή οποιασδήποτε ουσιαστικής διαρθρωτικής αλλαγής. Αναρρωτιέται κανείς πόσο περισσότερο θα είχαν αντισταθεί σε όποια αλλαγή αν αντιμετώπιζαν μία ηπιότερη δημοσιονομική προσαρμογή λόγω μίας γενναίας εμπροσθοβαρούς αναδιάρθρωσης χρέους. Ο ηθικός κίνδυνος ήταν πραγματικός.

Η Ε.Ε. προσποιούνταν ότι έσωζε την Ελλάδα και οι Έλληνες προσποιούνταν ότι εφήρμοζαν και μεταρρύθμιζαν. Αμφότεροι συνέβαλλαν στο σημερινό χάλι.

Τραπεζιτών Εγκώμιον

Αν σας εκνεύρισε ο τίτλος αυτού του άρθρου, δεν είστε οι μόνοι. Λαμβάνω συνέχεια σχόλια όπως το ακόλουθο:

Tweet

Ίσως η αποκάλυψη στο προφίλ μου ότι είμαι, μεταξύ άλλων, τραπεζίτης, να προσελκύει τα βέλη πολλών. Θεωρώ ότι ένας δομημένος αντίλογος είναι χρήσιμος ακόμα και αν είναι ενοχλητικός. Έτσι, αναφερόμενος στις μπαρούφες του κ. Βενιζέλου, «πέρασα στην επίθεση» πριν μερικούς μήνες. Εν πάση περιπτώσει, θα αντιμετωπίσω εδώ και το παραπάνω, πιο ειδικό ερώτημα. (1)

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν λάβει δύο μορφές υποστήριξης από το ελληνικό κράτος:

α) κεφαλαιακή υποστήριξη με την αγορά προνομιούχων μετοχών τραπεζών συνολικού ύψους Ευρώ 5 δισ.

β) υποστήριξη ρευστότητας με την παροχή ομολόγων/εγγυήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Στην πρώτη περίπτωση το Ελληνικό Δημόσιο δεν παρείχε μετρητά αλλά ομόλογα. Έναντι αυτών έλαβε δικαίωμα ορισμού επιτρόπου, αρνησικυρίας σε σημαντικές αποφάσεις, μείωση των απολαβών των διευθυντικών στελεχών (2) και 10% ετήσια απόδοση. Απλώς σημειώστε ότι πριν λάβουν οποιοδήποτε μέρισμα οι μέτοχοι, πρέπει να αποπληρωθούν πρώτα αυτές οι προνομιούχες μετοχές. Ήδη το Δημόσιο θα έχει εισπράξει τον Μάιο του 2012 το 30% της επένδυσής του, σε μετρητά. Όχι άσχημα.

Στη δεύτερη περίπτωση, οι τράπεζες πληρώνουν προμήθεια 1.1%-1.3% ετησίως επί της ονομαστικής αξίας των ομολόγων/εγγυήσεων. Τι σημαίνει όμως αυτό για το οριακό κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών; (3)

Με ενέχυρο τα ανωτέρω ομόλογα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ»)  και η Τράπεζα της Ελλάδος («ΤτΕ») αποδίδουν ως ρευστότητα περίπου το 60% της ονομαστικής τους αξίας. Επιπλέον, οι ελληνικές τράπεζες εδώ και καιρό αντλούν ρευστότητα από το ELA (Emergency Liquidity Assistance) που προσφέρει η ΤτΕ με κόστος 3%. Έτσι 3% συν 1.1%-1.3% προς το Δημόσιο αναγόμενο στο 60% πραγματική ρευστότητα, καταλήγει το οριακό κόστος χρηματοδότησης σε 5% και όχι 1% όπως νομίζουν πολλοί.

Αυτό το κόστος χρηματοδότησης επιβεβαιώνεται και από τις τρέχουσες προσφορές επιτοκίων για προθεσμιακές καταθέσεις. Π.χ., τράπεζα θυγατρική μεγάλου πολυεθνικού ομίλου προσφέρει αυτές τις ημέρες 5.5% για προθεσμιακές καταθέσεις.

Στο οριακό κόστος χρηματοδότησης μία τράπεζα προσθέτει το κόστος προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις (cost of credit), τα λειτουργικά έξοδα (μισθοδοσία, ενοίκια, κλπ) και, μην ξεχνάμε, το κόστος των κεφαλαίων των μετόχων. Όλα τα παραπάνω διαφέρουν από τράπεζα σε τράπεζα αλλά φθάνει να σας αναφέρω ότι το cost of credit έχει ξεπεράσει το 2%-2.5% σε ετήσια βάση. Άρα, ο πλέον αξιόχρεος πελάτης μίας τράπεζας σήμερα πρέπει να χρεωθεί επιτόκιο τουλάχιστον 8%.

Όσοι έχουν πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές πληροφορίες μπορούν εύκολα να διαπιστώσουν ότι ομόλογα εταιριών όπως ο ΤΙΤΑΝ και ο ΟΤΕ αποδίδουν από 9%-12% για περιόδους έως 1 έτος. Ακόμα και τα ομόλογα των τραπεζών αποδίδουν 15%+ (4). Η σκληρή αλήθεια είναι ότι σήμερα το κόστος χρηματοδότησης ελληνικών επιχειρήσεων ανέρχεται σε αυτά τα επίπεδα (5). Και αυτό ισχύει με την προϋπόθεση ύπαρξης ρευστότητας.

Υπάρχει και μία άλλη, πιο σκληρή αλήθεια. Η υποστήριξη ρευστότητας από το ελληνικό δημόσιο «κυνηγούσε» από πίσω τις απώλειες καταθέσεων, αποτέλεσμα των πολλών λαθών και παραλείψεων των ελληνικών κυβερνήσεων. Και όταν «προσπερνούσε» τις χαμένες καταθέσεις, το ίδιο το Δημοσίο διεκδικούσε πρώτο τη γενναιοδωρία της ΕΚΤ. Πώς νομίζετε ότι καλύφθηκαν τα δύο τελευταία έτη τα θηριώδη ελλείμματα εταιριών όπως ΟΣΕ, ΟΑΣΑ, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, ΕΑΒ, κλπ; Πώς καλύφθηκαν οι αυξημένες εκδόσεις εντόκων γραμματίων;

Αυτά όσον αφορά στο κόστος χρηματοδότησης. Όμως, πολλοί αποδίδουν ιδιαίτερες υποχρεώσεις στις τράπεζες:

α) οφείλουν να στηρίξουν την οικονομία και τις ελληνικές επιχειρήσεις παρέχοντας ρευστότητα σε υποφερτό κόστος και

β) συνέβαλλαν με αρνητικό τρόπο στην κρίση που βιώνουμε και οφείλουν κάποια «συγγνώμη».

Για να δούμε αν είναι έτσι.

Ως προς το α): Η βασική υποχρεώση επιμέλειας της διοίκησης μίας τράπεζας είναι προς τους προμηθευτές κεφαλαίων, δηλ. τους μετόχους, τους ομολογιούχους πιστωτές, την ΕΚΤ/ΤτΕ και τους καταθέτες. Δευτερεύουσα υποχρέωση αποτελεί η συμμόρφωση με τις οδηγίες/κανόνες του επόπτη/ρυθμιστή, δηλαδή, την ΤτΕ. Οι εμπορικές τράπεζες είναι κατ’εξοχήν («ω, τι φρίκη!») κερδοσκοπικοί οργανισμοί, επιδιώκωντας την μεγιστοποίηση των αποδόσεων στα κεφάλαια των μετόχων τους ενώ η ΤτΕ έχει την ευθύνη να χαλιναγωγήσει αυτήν την ροπή προς το κέρδος για την προστασία των καταθετών και τη γενική ευστάθεια του συστήματος. Η στήριξη της οικονομίας γίνεται από τις εμπορικές τράπεζες, όταν αυτές μπορούν, διότι συνήθως είναι συμβατή με τη βασική επιδίωξή τους, το κέρδος. Είναι πλάνη να αποδίδουμε θεσμικό ρόλο στις εμπορικές τράπεζες (6). Ούτως ή άλλως, στην Ελληνική σοβιετία, η επιδίωξη κέρδους δεν αποτελεί θεσμό.

Ως προς το β), παραπέμπω στην εκτενή μου ανάλυση στο προαναφερθέν μου άρθρο. Παραμένει η βασική διαπίστωση ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες υπό την εποπτεία της ΤτΕ δεν προκάλεσαν την κρίση χρέους που εκδηλώθηκε σε ΗΠΑ, Ισλανδία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Ξέρουμε καλά ποιός είναι ο υπαίτιος στη χώρα μας. Παρα ταύτα, ο μέτοχοι των τραπεζών από την αρχή της κρίσης ως σήμερα έχουν καταβάλλει Ευρώ 13 δισ. σε μετρητά και, αν θέλουν να διατηρήσουν κάποια δικαιώματα, καλούνται να καταβάλλουν τουλάχιστον άλλα Ευρώ 4-5 δισ. μετά το «φέσι» του Ελληνικού Δημοσίου. Και σε αυτήν την περίπτωση, για να ανακτήσουν δικαίωμα σε μερίσματα κ.λπ θα πρέπει σε περίοδο 5 ετών να αποπληρώσουν και ένα βουνό Ευρώ δεκάδων δισ. προς τον «μπαταχτσή», με το αζημίωτο βέβαια. Πως σας φαίνονται Ευρώ 18 δισ. και βάλε; Είναι αρκετά για την «εξιλέωση» των τραπεζών και των μετόχων τους;

Παρά ταύτα, θα αποδώσω στις εμπορικές τράπεζες και τους διοικούντες των την ευθύνη που τους αναλογεί, δηλ. ότι με την αγορά των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου σίτισαν αυτό το τέρας που καταβρόχθισε κάθε υγιή δύναμη και δημιούργησε πλείστους παρασιτικούς προσοδοθήρες (7). Με άλλα λόγια, οι εμπορικές τράπεζες απεικονίζουν στην κλίμακά τους την ατομική ευθύνη του κάθε Έλληνα πολίτη για το χάλι μας.

Καθώς αναλογίζομαι αυτά που μόλις έγραψα και όσα άκουσα ή διάβασα τα τελευταία δύο έτη για τις ελληνικές τράπεζες, καταλήγω στη διαπίστωση ότι η όλη συζήτηση αφορά εν τέλει στους «φρικτούς» τραπεζίτες ως επιτομή των κεφαλαιοκρατών υπευθύνων για πάντα δεινά στη χώρα μας (αθάνατη σοσιαλιστική αφήγηση…) Ακόμα και η τόσο ενδιαφέρουσα πρόσφατη αντιλογία μεταξύ των κ.κ. Μάνου και Βαρουφάκη ξεκίνησε από τη θεωρητική συνέπεια των εν Ελλάδι φιλελευθέρων προς τις επιταγές των Αυστριακών οικονομολόγων για να καταλήξει στην ανάγκη (κατά τον κ. Βαρουφάκη) απομάκρυνσης των τραπεζιτών. Φοβάμαι όμως ότι αυτό ακριβώς επεξεργάζονται οι αμετανόητοι πολιτικοί μας – έχοντας πια απωλέσει τον έλεγχο του λογιστηρίου του Κράτους, επιδιώκουν διέξοδο μέσω του ελέγχου των τραπεζών για να συνεχίσουν τις κακές τους συνήθειες. Μήπως μπροστά σε αυτό τον κίνδυνο να αξίζει τελικά να πλέξουμε έστω και λίγο το εγκώμιο των τραπεζιτών (ούτως ή άλλως, κανείς δεν είναι τέλειος);

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1) Το κείμενο αυτό αντικατροπτίζει αυστηρά και μόνο τις προσωπικές μου απόψεις και δεν εκπροσωπεί με οποιονδήποτε τρόπο τις απόψεις τραπεζών, των διοικήσεών τους και άλλων ενδιαφερομένων μερών.

(2) Να ένα ενδιαφέρον trivium: 3 έτη πριν την μείωση κατά 22% των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, οι πρώτοι που υπέστησαν αναγκαστική μείωση κατά 20% των αποδοχών τους ήταν τα διευθυντικά στελέχη των τραπεζών.

(3) Όσοι έχουν σπουδάσει οικονομικά γνωρίζουν ότι οι συμπεριφορές των καταναλωτών/εταιριών επηρεάζονται πρωτίστως από το οριακό κόστος/οριακό όφελος. Στη δική μας περίπτωση, το επόμενο ευρώ ρευστότητας που θα αποκτήσει μία τράπεζα οφείλει να διοχετευθεί εκεί όπου θα μπορέσει να καλύψει το δικό του κόστος και όχι το μέσο κόστος όλης της ρευστότητας. Μόνο έτσι θα δημιουργήσει αξία.

(4) Με άλλα λόγια, συμφέρει μία τράπεζα να αγοράσει το δικό της χρέος καθώς εξασφαλίζει μεγαλύτερη απόδοση και δεν αναλαμβάνει πιστωτικό κίνδυνο.

(5) Υπάρχουν πάντα εξαιρέσεις. Εταιρίες όπως η 3Ε Coca Cola ή τα ΕΛΠΕ που διαθέτουν εμπορεύσιμα αγαθά στις παγκόσμιες αγορές έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση από αλλοδαπές τράπεζες με ευνοϊκότερους όρους. Αυτό δυστυχώς δεν ισχύει για την μέση ελληνική επιχείρηση που συνήθως δραστηριοποιείται σε μη εμπορεύσιμα αγαθά/υπηρεσίες.

(6) Αποδίδουμε όμως θεσμικό ρόλο στην ΤτΕ διότι έχει ως αποστολή την ευστάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι την μεγιστοποίηση κερδών. Άλλη μία ανωμαλία της ελληνικής οικονομικής πραγματικότητας είναι ότι η κεντρική τράπεζα είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, αγορά αξιών για κερδοσκοπικές εταιρίες.

(7) Οι ελληνικές τράπεζες δεν ήταν μόνες τους βέβαια – το ίδιο έπραξαν και πλείστες αλλοδαπές τράπεζες. Σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του ο Μάνος Σχίζας εξηγεί τα κίνητρα πίσω από αυτήν την συμπεριφορά των τραπεζών.