Προλεγόμενα μίας επερχόμενης εξεταστικής επιτροπής

Είναι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών την εβδομάδα που πέρασε σκάνδαλο; Πολλοί αγανάκτησαν με τον αφελληνισμό του μετοχολογίου τους σε τιμές έκδοσης μερικών ευρώ-λεπτών. Μερικές παρατηρήσεις:

1. Το σημείο εκκίνησης

Οι τράπεζες πέρυσι το φθινόπωρο ήταν ικανοποιητικά κεφαλαιοποιημένες, είχαν περάσει επιτυχώς το πανευρωπαϊκό τεστ της ΕΚΤ, διέθεταν βελτιούμενη ρευστότητα έχοντας πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές χρέους και ατένιζαν μία οικονομία με προοπτικές ανάπτυξης.

2. Η αιτία του προβλήματος

Η πολιτική αβεβαιότητα που ξεκίνησε το Δεκέμβριο 2014 υπόσκαψε την εμπιστοσύνη στην οικονομία και ώθησε τους αποταμιευτές να αποσύρουν τις καταθέσεις τους.

Η εκροή καταθέσεων συνεχίστηκε έως την εφαρμογή των capital controls, την κορύφωση μίας πολιτικής και οικονομικής διαχείρισης το Α’ εξάμηνο 2015 που διέλυσε την πραγματική οικονομία και τις προοπτικές της.

3. Το πρόβλημα

Με απώλεια Ευρω 40 δισ. καταθέσεων και αντιμέτωπες με παύση πληρωμών σε μία άνυδρη οικονομία, οι τράπεζες χρειάζονταν μία “ένεση” αναζωογόνησης.

Η ΕΚΤ διενήργησε νέα δοκιμασία κεφαλαιακής επάρκειας και κατέληξε στο ποσό Ευρώ 14,4 δισ.

4. Δεδομένα που επηρεάζουν την λύση του προβλήματος

Η τρίτη συμφωνία μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και Επίσημων Πιστωτών προέβλεψε ποσό έως Ευρώ 26 δισ. Αυτό το ποσό, στο ποσοστό που θα εισφέρετο στις τράπεζες, θα αποτελούσε κρατική βοήθεια.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κανόνες. Αυτοί προβλέπουν ότι η παροχή κρατικής βοήθειας σε τράπεζες προϋποθέτει την πρότερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, είτε μέσω εισφοράς νέων κεφαλαίων είτε/και μέσω της διαγραφής ή κεφαλαιοποίησης απαιτήσεων παλαιών μετόχων, ομολογιούχων και μη εξασφαλισμένων καταθετών.

5. Η “άλλη” λύση που δεν επιλέχθηκε

Ενδεχομένως θα μπορούσε η Ελληνική Κυβέρνηση να επιβάλλει την ανακεφαλαιοποίηση αποκλειστικά μέσω των διαθέσιμων ποσών του τρίτου μνημονίου για να διατηρήσει την ισχυρή μετοχική παρουσία του κράτους στις τράπεζες και να ανανεώσει το “στοίχημα” του Έλληνος φορολογούμενου σε αυτές.

Σε μία τέτοια περίπτωση, οι μέτοχοι, ομολογιούχοι και καταθέτες που εμπιστεύτηκαν τις τράπεζες θα αναγκάζονταν να υποστούν βαριές απώλειες.

6. Γιατί η επιλεχθείσα λύση είναι προτιμητέα

Συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΖ: Εφ’όσον θέλεις να είσαι μέλος ενός club οφείλεις να τηρείς τους κανόνες του. Τον Ιούλιο το Ελληνικό Κοινοβούλιο επέλεξε (ορθώς) την παραμονή μας στο club της ΕΖ.

Αναφέρεται στους μηχανισμούς της αγοράς: η τιμολόγηση των νέων μετοχών προέκυψε από μία δοκιμασμένη διαδικασία προσφοράς που απευθύνθηκε στο παγκόσμιο επενδυτικό κοινό. ‘Οσοι πραγματικά πιστεύουν στην ελεύθερη αγορά οφείλουν να την αποδεχθούν αντί της “τιμολόγησης” με απόφαση του Σερ Γιούκλιντ.

Επιτρέπει την επιστροφή της εμπιστοσύνης στην Ελληνική οικονομία: πρόθυμοι επενδυτές εκτός Ελλάδος “ψήφισαν” με δισεκατομμύρια Ευρώ μετά από ορθολογική ανάλυση ότι μπορούν να βγάλουν κέρδη. Στην άλλη εναλλακτική, θα είχαν απλώς υποστεί απώλειες ως αποτέλεσμα απόφασης μίας κυβέρνησης.

Απεφεύχθη ο κίνδυνος κρατικής επιρροής στις τράπεζες: Η διοίκηση των τραπεζών θα έχει καθήκον επιμέλειας προς μετόχους επιδιώκοντες το κέρδος που είναι εφικτό μόνο υπό ορθολογική διαχείριση και με αναπτυσσόμενη οικονομία. Όσοι διαμαρτύροντο για τη “διαπλοκή” τραπεζών με τον πολιτικό/κομματικό κόσμο και συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα πρέπει να επιχαίρουν, όπως και οι Έλληνες φορολογούμενοι που δεν θα δοθεί η ευκαιρία σε άπειρους πολιτικούς να “ασκήσουν” πολιτική με τα λεφτά τους.

7. Συμπέρασμα

Η ζημιά προκύπτει από την πολιτική και οικονομική διαχείριση του 2015 που επιδείνωσε τις προοπτικές της οικονομίας και “αποξήρανε” τις τράπεζες. Η προσφορά μετοχών της απελθούσης εβδομάδος ποσοτικοποίησε το μέγεθος της ζημιάς αυτής, δεν την δημιούργησε. 

Τα δεκάδες δισ. που εισέφεραν οι Έλληνες φορολογούμενοι το 2013 είναι δυστυχώς χαμένα αλλά δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν. Το ζητούμενο για το μέλλον είναι αν θα έπρεπε να θέσουμε σε επενδυτικό κίνδυνο και νέα κεφάλαια των φορολογουμένων, χωρίς μάλιστα αυτή τη φορά να έχουν και το όφελος του PSI.

Η προσέλκυση αμιγώς ιδιωτικών κεφαλαίων έστω για κάποιες από τις τράπεζες αποτελεί επιτυχία, όχι χάρη στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης αλλά διότι εκτελέσθηκε παρ’ αυτήν. Η τροχιά του δημοσίου χρέους είναι ήδη Ευρώ 20 δισ. χαμηλότερη από τις προβλεψεις του Ιουλίου ενώ πολλοί αλλοδαποί επενδυτές έχουν συνδέσει εκ νέου την επιτυχία τους με αυτή της οικονομίας μας.

Εν τέλει, η προσδοκία και, ακόμα περισσότερο, η επίτευξη κέρδους, του πλέον διαφανούς, φυσιολογικού και παγκοσμίως κατανοητού κινήτρου, θα αποτελέσει το καλύτερο νέο για τον καθένα μας και την χώρα μας.  

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Οι παραπάνω απόψεις είναι αυστηρά προσωπικές και δεν εκπροσωπούν τις απόψεις της Τραπέζης στην οποία εργάζομαι.

NY marathon runners motivational post

31/10/2015

Προς τους εν Νέα Υόρκη μαραθωνοδρόμους:

Είστε στο σύγχρονο ομφαλό της γης, την πραγματική μητρόπολη του κόσμου. Αύριο το πρωί θα συμμετέχετε στον μεγαλύτερο και πιο άρτια οργανωμένο μαραθώνιο του κόσμου, μία πραγματική χολυγουντιανή υπερπαραγωγή.

Όμως η ουσία της αυριανής σας προσπάθειας δεν πηγάζει από την αστείρευτη ενέργεια της πόλης που δεν κοιμάται ποτέ. Ούτε θα οφείλει κάτι στα μιλλούνια ενθουσιωδών θεατών, ούτε ακόμα και στους δικούς σας ανθρώπους που θα σας επευφημήσουν.

Οι σκέψεις που θα σας κρατήσουν άγρυπνους την παραμονή δεν θα τις ακούσει κάποιος άλλος, μόνο εσείς. Θα είναι τα δικά σας πόδια που θα εκτελέσουν μερικές δεκάδες χιλιάδες διασκελισμούς. Δικός σας ιδρώτας θα μουσκέψει τα ρούχα σας. Οι πόνοι στον αχίλλειο, στις γάμπες στα γόνατα και στη μέση, θα τους νιώσετε μόνοι εσείς, όχι οι θεατές. Οι αναμενόμενες ή και απρόσμενες αναποδιές σε τέτοια διαδρομή θα δυσκολέψουν μόνο εσάς. Οι εσωτερικές αμφιβολίες, το άγχος για την εκτέλεση του πλάνου, η απειλούμενη ανατροπή της στρατηγικής, εσάς και μόνο θα βαρύνουν, εσείς μόνοι σας θα τα παλέψετε.

Η δική σας θέληση και μόνο σας σήκωσε από το κρεββάτι τα χαράματα για να κάνετε τα long runs. Τα δικά σας πόδια έχουν φορτωθεί με εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα. Οι κουβάδες ιδρώτα που βγάλατε, από το δικό σας σώμα προήλθαν.

Όταν περάσετε λοιπόν τη γραμμή του τερματισμού, ότι και αν νιώσετε εκείνη τη στιγμή, θα είναι μόνο για εσάς. Πρίν σας περάσουν το μετάλλιο στο λαιμό, “ακούστε” το σώμα σας, νιώσετε την αναπνοή σας, συμπυκνώστε όλο τον κάματο σε μία αίσθηση ενός δευτερολέπτου και θα έχετε λάβει την πραγματική ανταμοιβή σας: “Εγώ το κατάφερα, μόνος(η) μου

Προστασία από τον πλειστηριασμό λαϊκισμού

“Κόκκινη γραμμή”, λέει ο κ. Τσίπρας, το θέμα των πλειστηριασμών Α’ κατοικίας. “Δεν θα γίνει η Ελλάδα αρένα εξώσεων,” τόνισε. Από λαϊκισμό πάμε καλά, είναι ο μόνος που γνωρίζει ανάπτυξη στην Ελλάδα. Να γιατί:

Ας υποθέσουμε ότι η χώρα μας αφαιρούσε κάθε περιορισμό στους πλειστηριασμούς. Ακόμα καλύτερα, ότι η Βουλή ψήφιζε νόμο με τον οποίο περνούσαν άμεσα στην ιδιοκτησία των τραπεζών όλες οι υποθηκευμένες κατοικίες των “κόκκινων” στεγαστικών δανείων χωρίς καμία τυπική διαδικασία. Νιρβάνα για τις τράπεζες, έτσι;

Σκεφτείτε όμως:

Η κάθε Τράπεζα θα είχε στην ιδιοκτησία της μερικές δεκάδες χιλιάδες διαμερίσματα/κατοικίες και την μεγάλη χαρά να καταβάλλει ΕΝΦΙΑ.

Παράλληλα, οι Τράπεζες θα έπρεπε να συμμετάσχουν στις κοινόχρηστες δαπάνες. Θα έπρεπε επίσης να στρατολογήσουν εκατοντάδες ή χιλιάδες στελέχη για να συμμετέχουν στις γενικές συνελεύσεις σε δεκάδες χιλιάδες πολυκατοικίες ανά την επικράτεια.

Εννοείται ότι θα ήταν αναγκασμένες να φτιάξουν “εργοστάσια” για τη διαχείριση όλων αυτών των ακινήτων. Θα ανέπτυσσαν τέραστιες βάσεις δεδομένων με τίτλους, πολεοδομικά έγγραφα και λογαριασμούς δημοτικών τελών και κοινωφελών δικτύων. Αποθήκες θα φύλαγαν δεκάδες χιλιάδες κλειδιά το οποία θα έπρεπε να ταξινομηθούν όπως τα βιβλία σε μία μεγάλη βιβλιοθήκη.

Κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί ότι θεσμικοί παράγοντες όπως οι Τράπεζες θα διατηρούσαν περιουσιακά στοιχεία με παρανομίες. Εκατοντάδες μηχανικοί λοιπόν θα διενεργούσαν αυτοψίες με τις πολεοδομικές άδειες στο χέρι, θα κατέγραφαν παρανομίες και θα εκτελούσαν διαδιακασίες για θεραπεία των αυθαιρεσιών. Μην ξεχνάμε ότι για να πωληθεί ένα ακίνητο, μηχανικός πρέπει να βεβαιώσει την απουσία παρανομιών.

Εκ των κανονισμών της ΤτΕ, οι Τράπεζες οφείλουν να ασφαλίζουν όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία. Άρα θα επωμίζονταν και το κόστος ασφάλισης όλων αυτών των κατοικίων.

Έστω λοιπόν ότι οι Τράπεζες θα έφθαναν στο σημείο να ξέρουν τι και που το έχουν, σε ποία κατάσταση είναι και θα είχαν θεραπεύσει όλες τις τεχνικές και νομικές ατέλειες. Μετά θα επιχειρούσαν να τα πωλήσουν ή ενοικιάσουν.

Ξαφνικά, εκατοντάδες κατοικίες θα “έπεφταν” στην αγορά. Σε ποίους και πώς θα τις πωλούσαν; Χιλιάδες μεσίτες θα έπρεπε να συντονισθούν από εκατοντάδες στελέχη για να παρουσιάζουν σπίτια σε ενδιαφερόμενους αγοραστές. Και ποίοι θα ήταν αυτοί οι αγοραστές; Άγνωστο σήμερα.

Είναι εμφανές ότι οι Τράπεζες θα ήταν αναγκασμένες να διατηρήσουν τις κατοικίες για πολλά έτη, άρα ακόμα περισσότεροι ΕΝΦΙΑ προς πληρωμή.

Μάλλον θα τις ενοικίαζαν για να καλύψουν τις δαπάνες διατήρησης. Σκεφτείτε νέα οργάνωση για σύναψη συμβάσεων, παρακολούθηση και είσπραξη δεκάδων χιλιάδων μηνιαίων μισθωμάτων και δράσεις για την έξωση των κακοπληρωτών.

Οι μισθωτές θα είχαν βέβαια παράπονα, πολλά μερεμέτια και συντήρηση βαριάς μορφής θα ήταν απαραίτητα για να είναι ενοικιάσιμα/πωλήσιμα τα διαμερίσματα.

Εννοείται ότι κάθε ενοικίαση ή πώληση θα απαιτούσε και νέο ενεργειακό πιστοποιητικό (Ευρώ 250 έκαστο). Εκατοντάδες στελέχη θα συντόνιζαν αντίστοιχο αριθμό μηχανικών.

Σιγά, σιγά, μετά από αρκετά χρόνια, θα πωλούσαν τις κατοικίες. Πολύ πιθανώς να χορηγούσαν νέα στεγαστικά δάνεια για να διευκολύνουν τις πωλήσεις και, όλως περιέργως, μετά από αυτή την τιτάνια προσπάθεια, θα κατέληγαν εκεί που ξεκίνησαν: με στεγαστικά δάνεια καλυμμένα με υποθήκες στις ίδιες κατοικίες.

Απλό, έτσι;

Εναλλακτικά, θα καλούσαν τους δανειζόμενους να συζητήσουν επί ενός μενού επιλογών που προβλέπει κάποιος κώδικας συμπεριφοράς (ρυθμίσεις, επεκτάσεις διάρκειας, “πάγωμα” ½ του κεφαλαίου, μερική διαγραφή στην πώληση/εξόφληση, αντικατάσταση τοκοχρεωλυτικής δόσης με ενοίκιο, κλπ).

Μόνο που για να έρθουν ΟΛΟΙ οι δανειζόμενοι (και κυρίως οι επί σκοπώ μπαταχτσήδες) χρειάζονται όχι μόνο κίνητρα αλλά και αντικίνητρα όπως πχ το ενδεχόμενο απώλειας της κατοικίας τους. Είναι τελείως φυσιολογικό, αναφέρεται στην ανθρώπινη φύση.

Ας μην προβληματιζόμαστε, όμως. Ο καλός μας πατερούλης, το καλοκάγαθο κράτος και οι κυβερνώντες αυτού ξέρουν καλύτερα ποίο είναι το καλό μας, ποίοι αξίζουν “προστασίας” και ποίοι θα αφεθούν στους τραπεζοκαρχαρίες. Ε, και αν αυτό μας κοστίσει μερικά δισ. παραπάνω ζημιές στις Τράπεζες, ας είναι καλά οι φορολογούμενοι και ενήμεροι δανειζόμενοι, δλδ,

από τον καθένα σύμφωνα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του

Να μην έχουμε τουλάχιστον αυταπάτες.

Για να μην μείνεις κάτω, ΝΑΙ

Σκεφτόμουν ότι κάποια μέρα αυτό τον μήνα θα σταματήσω να δουλεύω για το κράτος για το 2015 και θα αρχίσω να δουλεύω για εμένα και την οικογένειά μου (φόροι, γαρ).

Σκεφτόμουν επίσης ότι, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, η εργασία μου στην Τράπεζα είναι ιδιαιτέρως επισφαλής πια.

Οι άπειροι φόροι που πλήρωσα, οι προσπάθειες για αποταμίευση φαίνονται μάταιες πια – ίσως και να είναι.

Έδωσα πολλά, πήρα πίσω ελάχιστα από το ελληνικό κράτος.

Οι δυσκολίες μπροστά μας, οι προκλήσεις που μας περιμένουν, οι άπειροι κίνδυνοι να “στραβώσει” το πράγμα μου είναι πλήρως αντιληπτοί διότι, δυστυχώς, το κατέχω το οικονομικό.

Οργή, αίσθηση αδικίας, τσαντίλα, απελπισία, φόβος, όλα μαζί αναδεύονται μέσα μου σε ένα αναβλύζον χαρμάνι που με ωθεί να “δείξω το δάχτυλο” προς όλους και να εκτοξεύξω πολλά “γαλλικά”.

Το “ΟΧΙ” στο δημοψήφισμα θα ήταν μία καλή ευκαιρία εκτόνωσης. Συνδέεται με την απόρριψη της τέως πολιτικής τάξης και σίγουρα κάποιων σημαντικών λαθών των πιστωτών μας. Ούτως ή άλλως το μέλλον θα είναι δύσκολο ως αδύνατο, ας δώσω χώρο στο θυμικό μου για λίγο.

Αλλά αυτή τη τσαντίλα καταφέρνω να τη σβήσω όταν σκέφτομαι ότι ήταν δική μου επιλογή να υποστώ τα παραπάνω και να φθάσουμε εγώ και η οικογένειά μου σε αυτό το σταυροδρόμι. Υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι η ανάληψη της προσωπικής ευθύνης είναι πάντα το πρώτο βήμα προς την ελευθερία.

Δεν είναι λοιπόν ντροπή να πέφτεις κάτω. Ντροπή είναι να μένεις κάτω. Αξιοπρέπεια είναι να αναγνωρίζεις την ευθύνη σου καθώς πονάς από την πτώση. Αναξιοπρέπεια είναι να κλαις, να φωνάζεις στο έδαφος δείχνοντας το δάχτυλο σε άλλους.

Σας καλώ λοιπόν να σκουπίσετε με το χέρι σας από το πρόσωπό σας το αίμα, τη σκόνη και τον ιδρώτα. Σας παρακινώ να σηκώσετε το πρώτο γόνατο σφίγγοντας τα δόντια από τον πόνο. Και όταν τελικά θα σταθείτε όρθιοι νιώθοντας εξαντλημένοι, γυρίστε να δώσετε το χέρι σας, πρώτα σε αυτούς που ακόμα “δείχνουν το δάχτυλο”.

Και για να γίνει αυτό, χρειάζεται το ΝΑΙ.

Μερικές σκέψεις για τους επικείμενους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων

Τις λεπτομέρειες θα τις μάθουμε στις επόμενες ώρες ή αύριο. Θα απαιτηθούν 2-3 ημέρες για να προσαρμοσθούν τα συστήματα των τραπεζών και να εκδοθούν οι απαιτούμενες εγκύκλιοι της ΤτΕ. Για το λόγο αυτό θα έχουμε τραπεζική αργία για μερικές ημέρες.

Ο σκοπός είναι η εξασφάλιση της ρευστότητας των τραπεζών και της σταθερότητας του συστήματος πληρωμών. Το άμεσο κόστος είναι η αυξημένη δυσκολία στην διενέργεια συναλλαγών. Το έμμεσο κόστος είναι η περαιτέρω αποθάρρυνση επενδύσεων, η τάση εξασφάλισης και διατήρησης ρευστότητας και, δυστυχώς, οι παρενέργειες στον τουρισμό.

Το θετικό είναι ότι δίνεται η δυνατότητα στον πληθυσμό να πάρει μία ανάσα, να σκεφθεί και να προγραμματίσει, γνωρίζοντας ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να λειτουργούν έστω και με μειωμένη λειτουργικότητα.

Το σημαντικότερο είναι ότι δίνει μία δικαιολογία στην ΕΚΤ να μην “τραβήξει την πρίζα”, δλδ να μην κάνει απαιτητό τον ELA. Ελπίζω αυτό να συνεχισθεί και μετά την Τρίτη.

Οι δυσκολίες είναι πολλές ενώ πολλά παραμένουν άγνωστα. Κάθε μετάβαση από ένα παλιό σημείο ισορροπίας σε ένα νέο δημιουργεί άγχος και ίσως αγωνία. Απαιτείται όμως σύνεση και, όσο γίνεται, ψυχραιμία. Αξιολόγηση των δεδομένων και προγραμματισμός αυτών που μπορούμε να κάνουμε και όχι αυτών που δεν μπορούμε.

Την επόμενη Κυριακή θα μπορέσουμε να κάνουμε πολλά. Πρώτα να σώσουμε την παρτίδα. Μετά, με σκληρή δουλειά, θα την κερδίσουμε.

Sen on austerity and structural reform

Most salient point: Without official creditors, the unavoidable austerity is even harsher. See also my blog “Μνημόνιο για cocktail parties”

longandvariable

Amartya Sen writes on austerity, comparing the futility of the Troika extracting primary surpluses from Greece and its other debtors to the self-defeating strategy of the Entente powers extracting reparations from Germany, the subject of a blistering critique in Keynes’ ‘Economic Consequences of the Peace’.

But he chooses not to explain the real nature of the bargain.  He asks why ‘structural reform’ should be paired with austerity.  Especially, as many contend, the latter makes it harder to carry out the former.

What is actually happening is that debtors are offered a range of possibilities.  At one end is the option of getting no more funding at all, in return for which the debtor country can run itself as it wishes, but under its own steam, and in this case coping with default, capital controls, and perhaps exit from the Euro.  Then beyond that there is a sliding scale of increasing…

View original post 299 more words

Μνημόνιο για cocktail partys

Το μνημόνιο ως μηχανισμός δημοσιονομικής χαλάρωσης; Παραθέτω μερικά “ευφυήματα” για να εντυπωσιάστε τους συνδαιτημόνες σας στο επόμενο cocktail party.

Αρχές του 2010 η Ελλάς αποκλείστηκε των αγορών. Η χώρα μας είχε δύο επιλογές:

  • Να δείξει το “μεσαίο δάχτυλο” στις αγοrές  όπως παραίνεσε ο κ. Βαρουφάκης στο γνωστό βίντεο (ας πρόσεχαν, ας μην μας δάνειζαν) ή
  • Να ζητήσει χρηματοδότηση από επίσημους δανειστές (δλδ τρόικα) όπως και τελκά έγινε (το μισητό μνημόνιο)

Ας δούμε την πρώτη εναλλακτική (counterfactual).Το 2009 η Ελλάδα έκλεισε με πρωτογενές έλλειμμα €24δισ. Σε συνέχεια της προβολής του περιβόητου δαχτύλου, η δημοσιονομική προσαρμογή θα ήταν άμεση και ύψους €24 δισ.  Aψηφήσαμε πολύ βολικά το χρέος. Η μη εξυπηρέτησή του θα σήμαινε άτακτη χρεοκοπία, κατάρρευση των τραπεζών, καταρράκτη χρεοκοπιών εταιριών/φυσικών προσώπων, μόνιμη και μεγαλύτερη απώλεια των κεφαλαίων επενδυτών, μικρομολογιούχων, ασφαλιστικών ταμείων και καταθετών. Αναπόφευκτα το “wealth loss effect” στην οικονομία θα ήταν τεράστιο, προστιθέμενο στην άμεση δημοσιονομική προσαρμογή. Δεν μπορώ να υπολογίσω το μέγεθος της ύφεσης σε αυτό το σενάριο. Κάνετε μία απόπειρα με τους δημοσιονομικούς συντελεστές που υπελόγισε το ΔΝΤ.

Τελικά ως χώρα κάναμε τη δεύτερη επιλογή (factual). Κατά την περίοδο 2010-2012 τα πρωτογενή ελλείμματα άθροισαν σε €24 δισ. (πηγή:http://www.statistics.gr/…/A0701_SEL03_DT_AN_00_2014_01_P_G…). Αυτά τα ελλείμματα χρηματοδοτήθηκαν από το μισητό μνημόνιο. Η ύφεση ήταν αναπόφευκτη αλλά με το μνημόνιο σημαντικά πιο μαλακή. Η δημοσιονομική πολιτική το 2010-2012 ήταν κατά €24 δισ. πιο “χαλαρή”.

Εν τέλει, η κατηγορία έναντι του μνημονίου για την ύφεση μεταφράζεται σε απαίτηση για ακόμα μεγαλύτερη χρηματοδότηση από την τρόικα ώστε τα πρωτογενή ελλείματα του 2010-2012 να ήταν μεγαλύτερα (και τα πλεονάσματα από το 2013 μικρότερα). Με άλλα λόγια, ενδομύχως δεν θέλαμε να απαλλαχθούμε από το μνημόνιο – θέλαμε περισσότερα από αυτό.

Μείναμε βέβαια με το χρέος. Ξέρετε, αυτό που μας έχουν δώσει οι “τοκογλύφοι” – εταίροι μας με σκοπό να μας κάνουν μία αποικία χρέους. Τι λένε οι αριθμοί; (ωχ, αμάν, πάλι με αριθμούς μας πήζεις; τα cocktails είναι υπεράνω των αριθμών!)

PIGS_DebtService

Πηγή: http://t.co/0YTyTtfa8p 

Μόνο η Κύπρος καταβάλει μικρότερο ποσοστό των εσόδων του κράτους για εξυπηρέτηση τόκων. Αντίστοιχα μεγέθη παρατηρούμε και για τους τόκους ως % του ΑΕΠ. Εν τω μεταξύ, τα λοιπά “γουρουνάκια” από τα οποία ζητάμε λεφτά ζουν τη δική τους “mega-αποικία” χρέους.

Χμ. Αναρρωρετιέμαι ποίες “κόκκινες γραμμές” θα έθεταν στην κυβέρνησή τους οι Ισπανοί, Πορτογάλοι και Ιρλανδοί πολίτες. Μπα, όποιες και να ήταν, ωχριούν στη δημοκρατική βούληση του ελληνικού λαού. Άντε στην υγειά μας!

Πολλή ποίηση αλλά καθόλου πρόζα

Ο πρόσφατα αποθανών πρώην κυβερνήτης της πολιτείας της Νέας Υόρκης Μάριο Κουόμο είπε κάποτε: “Κάνεις προεκλογική εκστρατεία με ποίηση αλλά κυβερνάς με πρόζα.”

Αυτή η ρήση ήλθε στο μυαλό μου εχθές όταν διέρρευσε στα ΜΜΕ ότι η Κυβέρνηση εξετάζει ειδικό φόρο επί του πολυτελούς παραθερισμού. Ως μέτρο στο πλαίσιο της τρέχουσας διαπραγμάτευσης με την τρόικα είναι μάλλον μικρής σημασίας αλλά το φαιδρό της επινόησης είναι ενδεικτικό ότι κάποιοι διαπραγματευτές “πνίγονται”.

Δεν θα κάνω λιτανεία όλων των σφαλμάτων της παρούσας Κυβέρνησης. Θα προσπαθήσω όμως να “ζωγραφίσω” την μεγάλη εικόνα βασιζόμενος σε μερικά αναλυτικά υπόβαθρα:

Αναλυτικό υπόβαθρο #1 – Ποία είναι(ήταν;) η εφικτή συμφωνία με τους θεσμούς, ποίο το τίμιο “πάρε-δώσε”;

  • Βασικές, δομικές μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό, στην αγορά εργασίας και στη λειτουργία των αγορών (“δώσε”).
  • Ιδιωτικοποιήσεις, κυρίως ολοκλήρωση Ελληνικού, λιμανιών, αεροδρομίων (“δώσε”).
  • Ελάφρυνση δημοσιονομικών στόχων και ρύθμιση του χρέους με επέκταση χρόνου και μείωση επιτοκίων (“πάρε”).
  • Συμμετοχή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (“πολύ πάρε”).

Απώτερος (και ουσιαστικότερος) Στόχος: Η επιστροφή της χώρας στις αγορές, το πραγματικό τεστ ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας, ο οριστικός “εξορκισμός” της τρόικας.

Αναλυτικό υπόβαθρο #2 – Τρεις τάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ για το “πάρε-δώσε”

  • Οι κομμουνιστές υπό τον κ. Λαφαζάνη: η ομάδα της ρήξης και η ονείρωξη εγκαθίδρυσης λαϊκής επαναστατικής κυβέρνησης (κανένα “δώσε”, ούτε “πάρε”). Είναι η πτέρυγα που κατέχει την μόνη αλήθεια, το πρόγραμμα της Θεσ/νίκης είναι η Αγία Γραφή και ο υπόλοιπος κόσμος είναι οι “άπιστοι”, καταδικασμένοι να σαπίσουν στην κόλαση με την ολοκλήρωση της ταξικής πάλης.
  • Αυτοί που νομίζουν ότι οι θεσμοί θα δειλιάσουν μπροστά στο ενδεχόμενο να “σκάσει” η βόμβα της Ελλάδας και θα δώσουν λεφτά χωρίς πολλούς όρους (δήθεν “δώσε” και “πάρε, πάρε”). Με άλλα λόγια, αντιπροσωπεύουν επιστροφή στις κακοδαιμονίες μας με χρηματοδότηση από τα “κορόιδα”. Τάση που εκφράζεται γλαφυρά από τον κ. Βαρουφάκη ο οποίος βρήκε την ευκαιρία να δοκιμάσει τις θεωρίες που αναπτύσσει στα blogs του και ταυτόχρονα να προωθήσει τον εαυτό του, όλα αυτά βέβαια στο σβέρκο της χώρας.
  • Οι πιο μετριοπαθείς που επιδιώκουν μία όντως συμβιβαστική λύση (και “δώσε” και “πάρε”). Εκπροσωπούνται μάλλον από τον κ. Δραγασάκη.

Αναλυτικό υπόβαθρο #3 – Πώς εκτελείς μία διαπραγμάτευση, πως πετυχαίνεις τους στόχους σου;

  • Αναγκαίες αλλά όχι ικανές συνθήκες:
    • Ικανότητα ανάλυσης/αντίληψης/ερμηνείας των δεδομένων και του ευρύτερου περιβάλλοντος.
    • Κατανόηση / αντίληψη του αντικειμενικού στόχου. Ικανότητα διάκρισης μεταξύ του ελάσσονος και του μείζονος. Ικανότητα αξιολόγησης διαθέσιμων “πυρομαχικών” και δυναμικής διαπραγματεύσεων.
    • Διαθεσιμότητα ελαχίστων ικανοτήτων που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου ή δυνατότητα εντοπισμού και προσέλκυσης αυτών από κάπου αλλού – χτίσιμο ομάδων.
    • Πίστη στον στόχο / ιδιοκτησία του στόχου αλλά και της προσπάθειας επίτευξής του
  • Τι χρειάζεται ακόμα; Ηγεσία
    • Όταν η πραγματικότητα συγκρούεται με την προεκλογική αφήγηση, ένας ικανός ηγέτης προσδιορίζει τις προτεραιότητες, βοηθά το κοινό να αντιληφθεί τη νέα αφήγηση και κινητοποιεί όλους όσους απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου, αφήνοντας τα έρμα πίσω. Δίνει το παράδειγμα πρώτος, “σηκώνοντας τα μανίκια”.
    • Ικανότητα/θέληση απαγκίστρωσης από τις ιδεοληψίες και το αίσθημα αφοσίωσης προς τους “συντρόφους” αν αυτό απαιτεί το καλό του συνόλου.

Αναλυτικό υπόβαθρο #4 – Αποτελέσματα μέχρι σήμερα: Η πορεία προς Το Μεγάλο Πουθενά 

  • Αποτυχία παντού:
    • Πρόγραμμα Θεσ/νίκης, καπούτ
    • Σχεδόν μη ανακτήσιμη απώλεια εμπιστοσύνης επενδυτών & καταθετών
    • Κανιβαλισμός χώρας για να εξυπηρετηθούν οι διεθνείς υποχρεώσεις
    • Μηδενική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις
    • Απώλεια κάθε πιθανής εξωτερικής πηγής χρηματοδότησης (ούτε Ρωσία, ούτε Κίνα)
    • “Κάψιμο” σχεδόν όλου του πολιτικού/διαπραγματευτικού κεφαλαίου της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα το προβληματικό παιδί της Ευρώπης 
  • Απωλέσθηκε κάθε πρόοδος των προηγουμένων ετών, εξανεμίσθηκε η αναιμική ανάπτυξη του 2014, εξαφανίσθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα, υποθηκεύθηκε η οικονομία.

Σύνθεση:

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την μεγάλη επιτυχία του κυβερνώντος κόμματος. Το 4% που συναπαρτίζουν καμία δεκαριά άτακτες συνιστώσες κατάφερε να κινητοποιήσει 8Χ περισσότερους ψηφοφόρους σε διάστημα 4 ετών. Βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος από τη μεγάλη λιτότητα της περιόδου 2010-2014 και την ανικανότητα/δειλία της τέως κυβερνήσεως, λαϊκισε και επέλασε προς την εξουσία.

Ο δημοσκοπικός ενθουσιασμός μετά τις Ευρωεκλογές του 2014 παρέσυρε όμως τον ΣΥΡΙΖΑ στο πρώτο λάθος τακτικής. Παρέβλεψαν την “παγίδα” που τους έστησε η τέως κυβέρνηση με την μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την παράταση του προγράμματος μέχρι το Φεβρουάριο 2015, αλλά ούτε αξιολόγησαν το περιβάλλον διαπραγμάτευσης που τους ανέμενε. Επεδίωξαν με περίσσεια σιγουριά να πάρουν την “καυτή πατάτα.” Από απόψεως τακτικής, ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε θύμα “πρόωρης εκσπερμάτισης”.

Μετά τις εκλογές, είχαμε μόνο “ποίηση” και καθόλου “πρόζα”. Αλλά ακόμα και η απαγγελία ποίησης ήταν ιδιαιτέρως κακόφωνη διότι ακούγονταν 3+1 ποιήματα ταυτόχρονα (οι τρεις προαναφερόμενες τάσεις συν το “εξτραδάκι” ΑΝΕΛ). 

Η σταδιακή έκθεση στην πραγματικότητα προκαλούσε έκπληξη, άρνηση και, ως αντίδραση, ακόμα περισσότερη “ποίηση”. Η άγνοια λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών και του modus operandi των διαπραγματεύσεων (π.χ. οι πάμπολλες διαρροές που επέσυραν αντίποινα διαρροών από την Τρόικα) κατέληξε στη δημιουργία έντασης και καχυποψίας.

Ταυτόχρονα, οι νέοι κυβερνώντες κλήθηκαν να … κυβερνήσουν. Χωρίς ιστορικό διακυβέρνησης σε κανένα επίπεδο (μόλις πέρυσι ανέλαβαν κάποιες ευθύνες στην τοπική αυτοδιοίκηση), χωρίς ερείσματα ή έστω κάποιες αναφορές στο διοικητικό μηχανισμό της χώρας, επιδόθηκαν σε ένα πάρτυ νεποτισμού και ανάδειξης αποτυχημένων πολιτευτών ή συνδικαλιστών. Αναπόφευκτο, η δεξαμενή στελεχών ήταν από το 4%.

Ο χρόνος, ως γνωστόν, είναι χρήμα. Οι μαθητευόμενοι κυβερνώντες στην προσπάθειά τους να σώσουν την παρτίδα ελπίζοντας ότι θα την κερδίσουν στο τέλος, αγόρασαν χρόνο κανιβαλίζοντας τη χώρα για να εξυπηρετήσουν τις εξωτερικές της υποχρεώσεις. Όσο διάστημα ο κ. Βαρουφάκης έδινε συνεντεύξεις και ομιλίες ή εξόργιζε τους συνομιλητές του με τη συμπεριφορά του, η κυβέρνηση απομύζησε ρευστότητα όπου την εύρισκε χωρίς να αντιλαμβάνονται οι ιθύνοντες(;) ότι σκοτώνουν όποια υγιή κύτταρα είχαν μείνει στην οικονομία.

Η άγνοια βασικών οικονομικών αρχών, η αδυναμία διάκρισης μεταξύ θεωρίας και πράξης και κατανόησης του τι είναι σημαντικό, η εμμονή στην “ποίηση” δυσχέραιναν τις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. Παραδείγματα:

  • Η εμμονή για μη λήψη “υφεσιακών μέτρων”.
    • Όλες αυτές οι μπούρδες για ειδικό φόρο στον πολυτελή παραθερισμό είναι ένδειξη τρικυμίας εν κρανίω. Προκειμένου να μην επιβάλλουν εξίσωση του ΦΠΑ στα νησιά, “επινόησαν” μία πολιτική που είναι απείρως γραφειοκρατική στην επινόηση, οικονομικά ανώμαλη και εν τέλει αλυσιτελής.
    • Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού είναι αναπόφευκτη. Ακόμα και με μηδέν ανεργία, 4 εκατ. εργαζόμενοι δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν 3 εκατ. συνταξιούχους. Αρνούμενοι τον “αριθμοφασισμό”, οι κυβερνώντες ανθίστανται μέτρων που φαινομενικά είναι υφεσιακά αλλά εν τέλει εξασφαλίζουν την αποφυγή ολικής κατάρρευσης σε μερικά χρόνια.
  • Η εμμονή στα εργασιακά θέματα
    • Βαπτισμένοι στον κίβδηλο συνδικαλισμό, οι του 4% είναι ακόμα ανίκανοι να αποδεχθούν ότι ο αύξηση του κατώτατου μισθού με 25% ανεργία απλώς θα την αυξήσει ή ότι η ευκολία στις απολύσεις σημαίνει μεγαλύτερη ευκολία και στις προσλήψεις.
  • Η δαιμονοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων
    • Παράδειγμα: Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια. Έως σήμερα το κράτος έχει καθαρά έσοδα από αυτά περίπου € 60 εκατ/έτος ενώ το προσφερόμενο επίπεδο υπηρεσιών είναι χαμηλό. Ο προτιμητέος παραχωρησιούχος προσφέρει € 1.2 δισ. σήμερα ΚΑΙ τουλάχιστον € 60 εκατ./έτος ΚΑΙ 5% επί των εσόδων για την επιδότηση των λοιπών αεροδρομίων ΚΑΙ φόρους εισοδήματος και ΦΠΑ  ΚΑΙ θα εκτελέσει επενδύσεις € 330 εκατ. σε 4 χρόνια για αναβάθμιση των υπηρεσιών. Res ipsa loquitur.

Δεν είναι ακόμα ικανοί να αντιληφθούν ότι η περιδίνηση της χώρας εδώ και 4 μήνες, η βλάβη στη φήμη της, η φυγή καταθέσεων, το στράγγισμα της ρευστότητας, η επέκταση της αβεβαιότητας, ο περιορισμός της ορατότητας σε 15 ημέρες το πολύ είναι ότι πιο υφεσιακό υπάρχει. Όχι. Η μη αύξηση ΦΠΑ στα νησιά, η επαναπρόσληψη 10 χιλιάδων ΔΥ, η επιστροφή στα κακώς κείμενα είναι το μείζον. Η ποίηση κυριαρχεί.

Και έτσι φθάσαμε στο “Μεγάλο Πουθενά”. Ο κ. Τσίπρας, η Κυβέρνηση (και, φοβάμαι, μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού) υφίστανται τους τελευταίους μήνες μία έντονη φάση γνωστικής ασυμφωνίας (cognitive dissonance). Γνωστική ασυμφωνία είναι η κατάσταση ψυχολογικού στρες που προκαλείται από την ταυτόχρονη υιοθέτηση αντικρουόμενων πεποιθήσεων, ιδεών ή αξιών ή από την πρόσληψη νέας πληροφόρησης που αντικρούει υφιστάμενες πεποιθήσεις, ιδέες ή αξίες. Υπό καθεστώς στρες είναι ακόμα πιο δύσκολο να ληφθούν σωστές αποφάσεις. Εδώ, κατά την άποψή του γραφόντος, ελλοχεύει ο κίνδυνος “Grexident”.

Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον;

Το βασικό σενάριο παραμένει η επίτευξη συμφωνίας με τους θεσμούς, μάλλον μόλις η κατάσταση φθάσει πραγματικά στο απροχώρητο. Μην ξεχνάμε, όσο η Κυβέρνηση αγοράζει χρόνο πληρώνοντας με τα συρρικνώμενα διαθέσιμα, τόσο πιο επώδυνη κάνει την επιλογή της ρήξης. Η συμφωνία θα περιέχει, εκτός απροόπτου, πολλά από τα στοιχεία του αναλυτικού υπόβαθρου #1.

Το εναλλακτικό σενάριο καταλήγει το Grexident (χρεοκωπία εντός ή εκτός Ευρωζώνης) και μάλλον μας οδηγεί σε μια κατάσταση Αργεντινής/Βενεζουέλας με κίνδυνο είτε εγκαθίδρυσης καθεστώτος τσαβικής χροιάς είτε αλματώδους αύξησης της επιρροής των άκρων των άκρων. Το απεύχομαι.

Αλλά ακόμα και στην εκδήλωση του βασικού σεναρίου θα έχουμε παίξει μόνο το πρώτο επεισόδιο του δράματος. Διότι η παρούσα Κυβέρνηση θα καταρρεύσει, όχι λόγω της νέας λιτότητας αλλά απλά από ανικανότητα κατανόησης και εκτέλεσης της συμφωνίας με τους θεσμούς. Άνθρωποι που θεωρητικολογούν, δεν έχουν δουλέψει ποτέ και είναι, κατά κανόνα, στην 6η δεκαετία της ζωής τους απλά δεν θα τα καταφέρουν. Πώς να το κάνουμε, δεν την έχουν την πρόζα στην πένα τους.

Τότε θα έρθει το “μετά”. Όποιο και να είναι το “μετά”, η ευθύνη του καθενός μας θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Πολλοί από εμάς, από αυτούς της πρόζας, θα προσπαθήσουμε να χτίσουμε πάλι. Αλλά φθάνει αυτό; Που θα είμαστε, τι θα κάνουμε όταν θα απαιτηθεί νέα διακυβέρνηση;

Update [20/4/2015] 

Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στο νομοθεσία περί φυλακών, φυλακισμένων κ.λπ είναι άλλο ένα παράδειγμα ανικανότητας κατά το αναλυτικό υπόβαθρο #2: η προβλεπόμενη αποφυλάκιση του Σ. Ξηρού προκάλεσε τη δημόσια δυσαρέσκεια των Η.Π.Α. ενώ η διαπραγμάτευση είναι σε κρίσιμο στάδιο. Πέρα από το επικύνδυνο για τους θεσμούς και τη λειτουργία της δημοκρατίας έναντι των τρομοκρατών, η ψήφιση αυτού το νόμου αυτή τη στιγμή ήταν, από τακτικής απόψεως, ατυχέστατη. Απειρία.

Μετά το Eurogroup, τι;

Ειπώθηκαν ήδη πολλά για τη συμφωνία στο Eurogroup της 20/2/2015. Με δεδομένη όμως αυτή τη συμφωνία, και εν’όψει της απαιτούμενης αποστολής του καταλόγου των μεταρρυθμίσεων, σκέφτηκα ως εξής:

Επιτεύξιμοι στόχοι στη διαπραγμάτευση που θα ακολουθήσει είναι:

  1. Δημοσιονομική χαλάρωση (πλεονάσματα 1.5%, κινήσεις για αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης)
  2. Ρύθμιση χρέους (“άπλωμα” αποπληρωμών, μείωση επιτοκίων)
  3. Πρόσβαση στη ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ -> απόκτηση πρόσβασης στις αγορές, αντικατάσταση ακριβού δανεισμού από ΔΝΤ

Για να είμαστε επιτυχείς στη διαπραγμάτευση, πρέπει να (ξανα)χτίσουμε γρήγορα την εμπιστοσύνη των εταίρων σε εμάς. Πώς; Με μεταρρυθμίσεις που τους ενδιαφέρουν περισσότερο, αποτελούν quick wins ΚΑΙ θα είναι εφικτό για τη νέα κυβέρνηση να “πωλήσει” εσωτερικά. Ειδικότερα:
1. Οριστική επίλυση του ασφαλιστικού: Η πιο σημαντική μεταρρύθμιση. Να προωθηθεί στη βάση της ίσης μεταχείρισης. Όλοι σύνταξη στην ίδια ηλικία (τέλος οι πρόωρες), ίδιες συντάξεις για ίδιες εισφορές, κατάργηση ασφαλιστικών προνομίων (σε χρόνο ή ποσό). Θα ωφελήσει πρώτα από όλα τους μικροσυνταξιούχους και θα παράσχει μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα. Επένδυση υπέρ των νεώτερων γενεών.
2. Ανταγωνιστικότητα:
2.1 Τα εργασιακά αποτελούν ευαίσθητο σημείο για τη κυβέρνηση. Ας δώσουμε λίγο χώρο στις συλλογικές συμβάσεις ξανά. Ας αφήσουμε το ενδεχόμενο να αυξηθεί ο βασικός μισθός. Να δώσουμε τη δυνατότητα στην οικονομική πραγματικότητα να δώσει λύση. Νομίζω ότι εργοδότες/εργαζόμενοι καταλαβαίνουν τι απαιτείται με 25% ανεργία.
2.2 Κατάργηση όλων των φόρων υπέρ τρίτων/υποχρεωτικών εισφορών σε ΝΠΔΔ κλπ. (big, huge win). Θα φέρει άμεσο αποτέλεσμα στο κόστος παραγωγής υπέρ εταιριών και καταναλωτών και μπορεί να “πωληθεί” στο πλαίσιο της ίσης αντιμετώπισης όλων
2.3 (Πραγματική) απελευθέρωση των αγορών. Στο τέλος είναι προς όφελος του καταναλωτή και δίνει ευκαιρίες σε νέους να βρουν δουλειά. Πάλι: ίση μεταχείριση, ίσες ευκαιρίες.
2.4 Απλοποίηση φορολογίας εισοδήματος και ασφαλιστικών εισφορών: Μία κλίμακα, ένα αφορολόγητο για όλους και για όλα, χωρίς εξαιρέσεις (πχ. βουλευτές, ειδικά ταμεία, κλπ).
2.5 Απλοποίηση φορολογίας περιουσίας – τέρμα με φόρο ακινήτων από την κεντρική κυβέρνηση, αντικατάσταση με ανταποδοτικό φόρο από την τοπική αυτοδιοίκηση. Μεταξύ άλλων, στηρίζει την αριστερή ρητορική περί αποκέντρωσης και ανεξαρτησίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
2.6 Απλοποίηση δημόσιας διοίκησης – μείωση γραφειοκρατίας. Τι να πω εδώ: όποιος συμπλήρωσε χαρτιά για εφορία, ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, πολεδομία κλπ και δεν θέλει λιγότερο κράτος (από διοικητικής πλευράς) είναι μάλλον είναι ηλίθιος.
3. Ιδιωτικοποιήσεις: “ιδεολογικά” φάινεται πιο δύσκολο αλλά είναι ένα no-brainer με εξαιρετικά συμβολική σημασία για τους πιστωτές μας. Άμεση λοιπόν ολοκλήρωση των ώριμων συναλλαγών (περιφερειακά αεροδρόμια, ιπποδρομιακό στοίχημα) και ήδη υπογεγραμμένων όπως το Ελληνικό. Προώθηση ΣΔΙΤ παντού. Όλα αυτά σημαίνουν έσοδα για το κράτος το 2015 και 2016 που θα δώσει βαθμούς ελευθερίας στη κυβέρνηση ενώ αποτελούν μόνο παραχωρήσεις και όχι οριστικές πωλήσεις.
4. Τράπεζες: Η ουσιαστικότερη ιδιωτικοποίηση είναι βέβαια οι τράπεζες. Οι πιστωτές, ελλείψη εμπιστοσύνης, μας πήραν το απόθεμα του ΤΧΣ. Η ΕΚΤ ήδη εποπτεύει ενεργητικά (βλ. απόρριψη Μιχελή για ΕΤΕ). Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για τη ρύθμιση του χρέους ας δοθούν και οι τράπεζες στο ESM για άμεση μείωση αυτού. Θα ανεβάσει την εμπιστοσύνη των αγορών άμεσα.
5. Εκκλησία: Να πληρώνει φόρους όπως όλοι και να μην χρηματοδοτείται από το κράτος παρά απευθείας από τους πιστούς. Δεν μπορώ να φαντασθώ μία πιο “αριστερή” μεταρρύθμιση.

Οι ως 1-5 άνω μεταρρυθμίσεις, μπορούν να “ξεκλειδώσουν” την τελική συμφωνία με τους πιστωτές. Είναι δύσκολες για την κυβέρνηση αλλά αυτή πρέπει να επιλέξει τις μάχες που θα δώσει. Η δημοσιονομική/ποσοτική χαλάρωση και η ρύθμιση του χρέους είναι οι βασικοί στόχοι, αυτοί που αν επιτευχθούν, θα μας φέρουν νωρίτερα στην απεξάρτηση από τους “μισητούς πιστωτές”. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να πωληθούν ως κατάργηση προνομίων παντού, ως ίση αντιμετώπιση όλων, ως αφαίρεση ευκαιριών για διαφθορά.

Εν τέλει, η κυβέρνηση έχει μπροστά της τετραετία – αεροδιάδρομο, χωρίς δημοτικές, ευρωπαϊκές ή προεδρικές εκλογές. Για τις προαναφερόμενες μεταρρυθμίσεις θα έχει και τη στήριξη πολλών από την αντιπολίτευση. Οι φωνές για “κωλοτούμπα” θα έχουν ξεχασθεί πολύ πριν τις επόμενες εκλογές αν κάνουν αυτό το deal με την πραγματικότητα. Διαφορετικά η πραγματικότητα θα πάρει ξανά την εκδίκησή της εντός του επομένου τετραμήνου.

Σύντομες σκέψεις επί των αποτελεσμάτων της διαπραγμάτευσης – Eurogroup 20/2/2015

Επετεύχθει συμφωνία στο 3o Eurogroup.

Οφείλω να ομολογήσω ότι η αυτή η διαπραγμάτευση ήταν κάτι ξεχωριστό.

Σημειώστε ότι δεν θα καταβληθεί κανένα ποσό μέχρι την επιτυχημένη ολοκλήρωση της αξιολόγησης των ενεργειών/προτάσεων της Ελληνικής Κυβέρνησης από την τρόικα. Τα ταμεία του Κράτους θα πιεσθούν εντόνως από την αποπληρωμή χρέους που λήγει τον Μάρτιο. Όποιος έχει απαίτηση από το Δημόσιο θα περιμένει πολύ. Η πίεση στην Ελληνική Κυβέρνηση θα παραμείνει αμείωτη.

Κάναμε λοιπόν επίσημη δήλωση πλήρους εξυπηρέτησης των δανείων, χάσαμε τον έλεγχο του αποθέματος του ΤΧΣ, αποδεχθήκαμε την αξιολόγηση από την τρόικα πριν πάρουμε οποιοδήποτε ποσό, μας δόθηκε η δυνατότητα να σχεδιάσουμε τη δική μας λιτότητα, έφυγαν 20-30 δισ από τις τράπεζες, πάγωσε η οικονομική δραστηριότητα και ξοδέψαμε ΟΛΟ το πολιτικό κεφάλαιο στην ΕΕ. 

Αλλά ξεθυμάναμε με τις εκλογές.

Όπως είπα, η εξέλιξη της διαπραγμάτευσης ξεπέρασε τις προσδοκίες μου.

Οφείλουμε όλοι τώρα να εστιάσουμε στον προσδιορισμό και στην πραγματική ιδιοκτησία των μεταρρυθμίσεων που θα εκτελέσουμε, πρώτα για το δικό μας καλό. Εδώ ελλοχεύει και η πραγματική πιρουέτα.